کتاب محاکمه و مرگ سقراط اثر افلاطون، ترجمه کیومرث پارسای، انتشارات علم

سقراط در سال ۳۹۹ پیش از میلاد، زمانی که محاکمه، محکوم و در نهایت اعدام شد، هفتاد سال داشت. او گسترش امپریالیستی دموکراسی و فرهنگ آتن را در دوران پریکلس از نزدیک دیده بود، بیست و پنج سال جنگ سرد و گرم با اسپارت را پشت سر گذاشته بود، شکست آتن در سال ۴۰۴ پیش از میلاد و استقرار الیگارشی کوتاه‌مدتی که اسپارتی‌ها بر شهر تحمیل کردند را تجربه کرده و سپس برقراری دوبارۀ دموکراسی در زادگاه خود را نیز شاهد بود. در تمام آن دوران، سقراط به دلیل تمرین و آموزش فلسفه در فضاهای عمومی آتن و به کارگیری سبکی منحصر‌به‌فرد در گفت‌وگو و پرسشگری شهرت یافت؛ سبکی که در آن، صاحبان قدرت را که به‌ظاهر مدعی فضیلت و حکمت بودند، اما در واقع از آن بی‌بهره، به چالش می‌کشید. این روش خاص اندک‌اندک دشمنان قدرتمندی برایش پدید آورد؛ دشمنانی که به هر وسیله کوشیدند افکار عمومی را نسبت به او مسموم و ذهن مردم را علیه او تحریک کنند. کتاب «محاکمه سقراط» بازتابی از همین فضاست. این اثر بیشتر در سکوت پیش می‌رود و همین سکوت سبب می‌شود تا خواننده بتواند رفتار و گفتار سقراط را با وضوح و دقت بیشتری تحلیل و درک کند. در طول دفاعیات خود، سقراط به‌عمد از صراحت لهجه پرهیز می‌کند، زیرا می‌داند که این صراحت احتمالاً موجب رنجش مخالفانش خواهد شد. او با اتخاذ موضعی فروتنانه و ادعای نادانی و بی‌سوادی آغاز می‌کند و به‌تدریج از مسئولیت پیام فلسفی خود شانه خالی می‌کند تا استدلالش را با ظرافت پیش ببرد. کتاب «محاکمه سقراط» اثر افلاطون، اثری جذاب، عمیق و تأمل‌برانگیز است که خواننده را از آغاز تا پایان مجذوب خود می‌سازد و عطش او را برای دانستن سرنوشت این فیلسوف بزرگ دوچندان می‌کند.