کتاب هانس آلبرت اثر اریک هیلگندورف، انتشارات طرح نو

از زمانی که یونانیان باستان، به‌ویژه سقراط، بر توانایی انسان و نقش عقلانیت تأکید کردند و نشان دادند انسان می‌تواند بر خطاهای خود آگاه شود، بنیان‌های عقلانیت انتقادی شکل گرفت و این جریان تا امروز مسیر پیشروی خود را ادامه داده است. جوهره‌ی عقلانیت انتقادی در پرسشگری، اعتراف به اشتباه، جست‌وجوی دلایل خطا و یافتن راه‌حل‌های تازه نهفته است؛ فرایندی که از آغاز تا کنون بخش جدایی‌ناپذیر پروژه‌ی بزرگ عقل‌گرایی انتقادی بوده است. کارل پوپر، برجسته‌ترین فیلسوف این جریان در سده‌ی بیستم، عقل‌گرایی انتقادی را حرکتی در فرایند شناختی می‌دانست؛ حرکتی که در آن، نخست باید پرسش‌ها را به‌روشنی شناسایی کرد و سپس به مواجهه با آنها پرداخت. از دیدگاه او، پاسخ‌هایی که به شکل فرضیه یا حدس در برابر پرسش‌ها مطرح می‌شوند، تا زمانی‌که در معرض نقد و آزمون قرار نگیرند، چیزی بیش از گمانه نیستند. به باور پوپر، هیچ راه‌حل نهایی و قطعی برای مسائل وجود ندارد و همان‌گونه که انسان و دیگر موجودات در طبیعت با گمانه‌زنی‌های مکرر مشکلات خود را حل کرده‌اند، مسیر شناخت نیز از رهگذر همین فرایند پیش می‌رود. هانس آلبرت، فیلسوف نامدار آلمانی و یکی از مهم‌ترین چهره‌های عقل‌گرایی انتقادی، نزدیک به چهار دهه در کنار پوپر حضور داشت و اندیشه‌های او را پی گرفت. آلبرت با گسترش و نظام‌مند کردن این مکتب، نقشی چنان تأثیرگذار ایفا کرد که امروز کمتر فیلسوفی در این نحله‌ی فلسفی هم‌پایه‌ی او شناخته می‌شود. کتاب «هانس آلبرت؛ درآمدی بر عقل‌گرایی انتقادی» به معرفی و واکاوی دیدگاه‌های او می‌پردازد و شناختی عمیق‌تر از این متفکر و جایگاهش در فلسفه‌ی معاصر به دست می‌دهد. نویسنده‌ی این اثر، «اریک هیلگن‌درف» فیلسوف آلمانی‌زبان، نخستین بار با نگارش این کتاب منسجم و جامع، راهی تازه برای دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه گشود و کوشید تصویر روشن و دقیقی از آرای هانس آلبرت و پیوند او با میراث کارل پوپر ارائه دهد.