کتاب جناب مستطاب حضور در لحظه اثر رونالد ای. پرسر، ترجمه اصلان قوچانی، انتشارات طرح نو

سده‌های بیستم و بیست‌ویکم با ظهور فرقه‌های تازه و جریان‌های شبه‌عرفانی، سیمایی شگفت‌انگیز و گاه عجیب یافته‌اند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که تنها در آغاز قرن بیست‌ویکم، در ایالات متحده‌ی آمریکا بیش از سه‌هزار فرقه‌ی نوظهور شبه‌عرفانی سر برآورده است. این گرایش گسترده به عرفان‌های پست‌مدرن که خاستگاهی از هندوئیسم، بودیسم متأخر و آموزه‌های مشابه دارد، به یکی از معضلات فرهنگی و اجتماعی هزاره‌ی سوم تبدیل شده است. بازار پرهیاهوی روان‌شناسی زرد، کتاب‌های موفقیت، آموزه‌های شبه‌معجزه‌گر، روایت‌های ساده‌انگارانه درباره‌ی رسیدن به ثروت ناگهانی، و آموزگارانی که در پوشش آرامش و رهایی، وعده‌ی میلیاردر شدن در چند ساعت می‌دهند، بلای جان انسان مدرن شده است؛ انسانی که در دل عصر منفعت‌طلبی و سلطه‌ی منفعت‌جویان متولد می‌شود. کتاب «جناب مستطاب حضور در لحظه (ذهن‌آگاهی)» به بخشی از این پدیده‌ی فراگیر می‌پردازد. نویسنده در این اثر، با نگاهی تحلیلی و انتقادی، صنعت عظیم و نظام‌مند «ذهن‌آگاهی» را بررسی می‌کند؛ صنعتی که با تبلیغات گسترده و ترویج انزوا و تمرکز وسواس‌گونه بر لحظه‌ی اکنون، انسان‌های ساده‌دل و افسون‌زده را به این باور رسانده که سرچشمه‌ی همه‌ی مشکلات و پاسخ همه‌ی پرسش‌ها در درون خود آنهاست. این باور، همچون مخدری چند میلیارد دلاری در سرمایه‌داری معاصر، با کارگاه‌ها، دوره‌های آموزشی و تولیدات رسانه‌ای‌اش به چنان گستره‌ای رسیده که شمار پیروان آن حتی از شمار پیروان بودیسم نیز فراتر رفته است. در حالی‌که این برداشت سطحی، سودمحور و تجاری، هیچ پیوند واقعی با خاستگاه‌های اصیل ذن، بودیسم یا عرفان‌های کهن ندارد. «رونالد ای. پرسر»، نویسنده‌ی کتاب، با زبانی جدی و در عین‌حال آمیخته با طنز هوشمندانه نشان می‌دهد که چگونه این شبه‌عرفان مصرف‌پسند، مردمی را که می‌توانند برای تغییر جهان گام بردارند، به انسان‌هایی بی‌تفاوت، منفعت‌جو و خودمحور بدل می‌کند؛ مردمانی که می‌پندارند علت و ریشه‌ی همه‌چیز درونی است و از نقش ساختارهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی غفلت می‌ورزند. «جناب مستطاب حضور در لحظه (ذهن‌آگاهی)» روایتی عمیق، افشاگرانه و خواندنی ارائه می‌دهد که در آن، پشت پرده‌ی افسانه‌های ساختگی موفقیت، آرامش و ذهن‌آگاهی برملا می‌شود. این کتاب نه‌تنها نقدی جدی بر پیام‌های بازاری روان‌شناسی زرد است، بلکه نشان می‌دهد چگونه جریان‌های به‌ظاهر معنوی، در خدمت صنعتی عظیم و سودآور، آرامش و آگاهی را به کالایی مصرفی و فریبنده تبدیل کرده‌اند.