کتاب میرزاتقی‌خان امیرکبیر اثر عباس اقبال آشتیانی، انتشارات نگاه

میرزا تقی‌خان امیرکبیر، از اهالی فراهان و پرورش‌یافته‌ی خاندان نامدار قائم‌مقام فراهانی بود. منطقه‌ی فراهان، همچون تفرش و آشتیان، در مجموع کانونی واحد از فرهنگ دیوانی و جامعه‌ی «اهل قلم» به شمار می‌رفت؛ ناحیه‌ای مستوفی‌پرور و پر از دبیران، منشیان و وزیرانی که از آن خطه برخاستند و در تاریخ ایران نقش برجسته‌ای ایفا کردند. در میان آنان، شمار اندکی چون امیرکبیر به مرتبه‌ی بزرگی و اثرگذاری دست یافتند و نام خود را در صفحات تاریخ ماندگار ساختند. از این دیدگاه، میرزا تقی‌خان را می‌توان نماینده‌ی فرهنگ سیاسی و اداری همان سرزمین دانست. در اسناد معتبر تاریخی، از جمله مقدمه‌ی پیمان ارزنةالروم و قباله‌ی نکاح همسرش عزت‌الدوله، نام او «میرزا محمدتقی‌خان» ذکر شده است. رقم مهر و امضای او نیز تردیدی در صحت این نام باقی نمی‌گذارد. با گذر زمان، واژه‌ی «محمد» از نامش حذف شد و او به‌تدریج با عنوان «میرزا تقی‌خان امیرکبیر» شهرت یافت. فهرست مطالب: - اصل و نسب و آغاز کار امیرکبیر - جلوس ناصرالدین‌شاه و صدارت امیرکبیر - فتنه‌ی سالار - روزنامه‌ی وقایع اتفاقیه - امیرکبیر، علمای دین و مسائل مذهبی - نظام جدید لشکری و سایر اقدامات نویسنده‌ی این اثر پیش از سال ۱۳۵۹ درگذشته است.