کتاب صور اسرافیل، نامه آزادی اثر سهراب یزدانی، انتشارات مد

در میان ده‌ها روزنامه‌ای که پس از برپایی مشروطیت در ایران منتشر شدند، «صور اسرافیل» نام و آوازه‌ای بی‌مانند یافت و به یادگاری ماندگار از دوران مشروطه تبدیل شد. نویسندگان این هفته‌نامه با نگاهی تیزبین به نقد گستردهٔ پدیده‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعهٔ خویش پرداختند. هدف اصلی آنان، عبور از مرزهای عقب‌ماندگی و پی‌ریزی جامعه‌ای نوین بر پایهٔ عدالت اجتماعی و آگاهی عمومی بود. مقاله‌های اصلی «صور اسرافیل» از بنیان فکری مشخصی برخوردار بودند. نویسندگان آن می‌کوشیدند نه‌تنها نشانه‌های عقب‌ماندگی را آشکار کنند، بلکه به ریشه‌های عمیق دشواری‌های اجتماعی نیز دست یابند. آنان در پی تبیین این بودند که چگونه می‌توان با اصلاحات فکری، سیاسی و فرهنگی، جامعه‌ای پویا و انسانی‌تر ساخت. این دفتر مجموعه‌ای از سرمقاله‌ها و مقاله‌های کلیدی «صور اسرافیل» را، همراه با ستون طنز «چرند پرند»، مورد بررسی قرار می‌دهد و در جست‌وجوی پاسخ به چند پرسش اساسی است: نویسندگان «صور اسرافیل» صحنهٔ سیاست ایران را چگونه می‌نگریستند؟ چه دیدگاهی دربارهٔ مسئلهٔ ارضی داشتند؟ از سنت و تجدد چگونه سخن می‌گفتند؟ و کدام مکتب‌های فکری و سیاسی راهنمای اندیشهٔ آنان بود؟ امید می‌رود این بررسی تاریخی بتواند چشم‌اندازی روشن بر جریان‌های فکری و اجتماعی نخستین انقلاب سدهٔ بیستم ایران بگشاید و سهم «صور اسرافیل» را در پویایی اندیشهٔ مشروطیت نمایان ‌سازد.