کتاب هفت و نیم درس درباره مغز اثر لیزا فلدمن بارت، ترجمه میثاق شایق، انتشارات فاطمی

کتاب «هفت‌ونیم درس دربارهٔ مغز»، نوشتهٔ «لیزا فِلدمن بارت»، اثری است که نخستین بار در سال ۲۰۲۰ منتشر شد. این کتاب با زبانی ساده اما علمی، مفاهیم بنیادین دربارهٔ عملکرد مغز را در قالب مقاله‌هایی کوتاه و آموزنده توضیح می‌دهد. بارت در همان آغاز تأکید می‌کند که مهم‌ترین وظیفهٔ مغز، نه صرفاً «فکر کردن»، بلکه حفظ وضعیت «آلوستاز» یا همان «ثبات در جریان» است؛ یعنی توانایی پیش‌بینی و مدیریت انرژی لازم برای ادامهٔ حیات بدن. این دیدگاه علمی یکی از کلیدی‌ترین مباحث کتاب است که درک ما را از نقش واقعی مغز دگرگون می‌سازد. او شرح می‌دهد که مغز چگونه داده‌های حسی دریافتی را رمزگشایی می‌کند تا بتواند دربارهٔ اقدام بعدی تصمیم بگیرد. همچنین نشان می‌دهد که مغز به شکلی پیچیده، همهٔ عملکردهای خود را با سایر اندام‌های بدن هماهنگ می‌کند تا بقای ارگانیسم تضمین شود. اما شاید جذاب‌ترین بخش «هفت‌ونیم درس دربارهٔ مغز» در فصل پایانی آن باشد؛ جایی که بارت به توانایی منحصربه‌فرد مغز در «ساخت واقعیت اجتماعی» می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که انسان‌ها به صورت جمعی واقعیتی اجتماعی خلق می‌کنند که نظم و چارچوبی تازه به جهان فیزیکی می‌بخشد. حاصل این فرایند، شکل‌گیری سنت‌ها، قوانین و تمدن‌هاست؛ دستاوردی که نقطهٔ تمایز بارز بشر از سایر موجودات به شمار می‌آید. این کتاب نه‌تنها برای علاقه‌مندان به علوم اعصاب و روان‌شناسی، بلکه برای هر کسی که می‌خواهد درک عمیق‌تری از مغز و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی داشته باشد، منبعی ارزشمند است.