کتاب ویتسک اثر گئورگ بوشنر، ترجمه ناصر حسینی مهر، انتشارات ققنوس

نمایشنامه «ویتسک» (Woyzeck) از برجسته‌ترین آثار گئورگ بوشنر، نمایشنامه‌نویس نامدار آلمانی و از پیشگامان درام مدرن به شمار می‌آید. این اثر که در زمان مرگ بوشنر در سال ۱۸۳۷ ناتمام ماند، پس از درگذشت او توسط دیگران تکمیل و منتشر شد. «ویتسک» به دلیل سبک نوشتاری نوآورانه و محتوای عمیق انسانی و اجتماعی‌اش، از شاهکارهای ادبی قرن نوزدهم به حساب می‌آید. داستان نمایشنامه بر محور شخصیت اصلی، فرانتس ویتسک، می‌چرخد؛ سربازی ساده‌دل و فقیر که در پادگانی نظامی خدمت می‌کند و با دختری به نام ماری از همان شهر رابطه‌ای عاشقانه دارد. حاصل این رابطه فرزندی است که نشانه‌ای از عشق و در عین حال رنج زندگی طبقات فرودست است. با این حال، فقر، فشارهای روانی و اجتماعی و رفتار نابرابر دیگران، ذهن ویتسک را به تدریج آشفته کرده و او را به ورطه جنون و در نهایت به قتل ماری سوق می‌دهد. بوشنر در «ویتسک» با بهره‌گیری از زبانی ساده، روان و در عین حال عمیق و تأثیرگذار، روحیات، احساسات و نابسامانی‌های اجتماعی شخصیت‌ها را با نگاهی دقیق و بی‌پرده ترسیم می‌کند. ساختار نمایشنامه شامل صحنه‌هایی کوتاه، متوالی و چندبخشی است که با مستقیم‌گویی و پرهیز از حاشیه‌پردازی، تأثیر دراماتیکی ویژه بر مخاطب می‌گذارد. این نمایشنامه به‌صورت برجسته به موضوعاتی چون فقر، نابرابری اجتماعی، خشونت و جنون می‌پردازد. بوشنر در این اثر نشان می‌دهد که چگونه فشارهای طاقت‌فرسای اقتصادی و اجتماعی می‌توانند روان انسان را فرسوده کرده و او را به مرز فروپاشی اخلاقی و روانی برسانند. نگاه دقیق و انتقادی بوشنر به واقعیت‌های تلخ زندگی انسان‌های فرودست، «ویتسک» را به اثری ماندگار در تاریخ نمایشنامه‌نویسی جهان بدل کرده است. «ویتسک» نه‌تنها به عنوان یک نمایشنامه، بلکه به عنوان پژوهشی عمیق در زمینه روان و اجتماع انسان شناخته می‌شود. این اثر مخاطب را به تأملی ژرف درباره نقش محیط، فقر و بی‌عدالتی در شکل‌گیری سرنوشت انسان‌ها فرا می‌خواند و از همین رو همچنان یکی از آثار تأثیرگذار و الهام‌بخش در ادبیات نمایشی مدرن به شمار می‌رود.