کتاب شیخ فضل‌الله نوری و مشروطیت اثر مهدی انصاری قمی، انتشارات امیرکبیر

کتاب «شیخ فضل‌الله نوری و مشروطیت: رویارویی دو اندیشه» نوشتۀ مهدی انصاری برای هفتمین بار تجدید چاپ شده و این‌بار با ظاهری تازه وارد بازار نشر گردیده است. انقلاب مشروطیت یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید؛ رویدادی که تاکنون آثار و نوشته‌های فراوانی درباره آن منتشر شده است. با این حال، نقش موافقان و مخالفان مشروطه همواره یکی از مباحث اصلی پژوهش‌های تاریخی بوده است. در این میان، شیخ فضل‌الله نوری به‌عنوان یکی از روحانیان برجسته شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد. او در آغاز، نقشی مؤثر در پیروزی انقلاب مشروطه ایفا کرد، اما در ادامه مسیر، به یکی از مهم‌ترین مخالفان آن تبدیل شد. همین دگرگونی موجب شده است که وی مخالفان و موافقان جدی داشته باشد؛ گروهی او را مدافعی سرسخت از شریعت می‌دانند که به انگیزه دینی با جریان مشروطه‌خواهی مخالفت ورزید. در این کتاب، ضمن بررسی خط‌مشی فکری و نقش سیاسی شیخ فضل‌الله نوری در جنبش مشروطیت، به باورهای فقهی، استنباط‌های اجتهادی و اصولی او و دیگر مجتهدان هم‌عصرش در ایران و عراق پرداخته می‌شود؛ باورهایی که مبنای شکل‌گیری جریان مشروعه‌خواهی بود. افزون بر این، دیدگاه‌های روشنفکران و مشروطه‌خواهان و خواسته‌های آنان در جهت تغییر و تجدید ساختار نظام سیاسی کشور و نحوه تقابل آن‌ها با جریان مشروعه‌خواهی نیز مورد توجه نویسنده قرار گرفته است. این اثر با بررسی هم‌زمان دو جریان مهم ـ مشروعه‌خواهان و مشروطه‌طلبان ـ تصویری روشن از تعارض اندیشه‌های دینی و سیاسی در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران ارائه می‌دهد.