کتاب گذرگاه تاریک اثر دیوید گودیس، ترجمه محمود گودرزی (1356)، انتشارات برج

رمان «گذرگاه تاریک» اثر نویسنده برجسته آمریکایی دیوید گودیس، یکی از نمونه‌های درخشان ادبیات نوآر است که نخستین‌بار در سال ۱۹۴۶ منتشر شد. گودیس، که به مهارت در تصویرسازی جهان‌های تیره و شخصیت‌های شکست‌خورده شهره است، در این اثر تعلیق‌آمیز، داستانی از استیصال، بحران هویت و رستگاری را در دل فضای تاریک و پرابهام سانفرانسیسکو روایت می‌کند. محبوبیت این رمان زمانی بیش‌تر شد که در سال ۱۹۴۷ با بازی همفری بوگارت و لورن باکال به فیلمی نوآر و ماندگار تبدیل شد. داستان درباره وینسنت پری است؛ مردی که به اشتباه به قتل همسرش محکوم می‌شود. او که امیدی به اثبات بی‌گناهی خود ندارد، از زندان سن‌کوئنتین می‌گریزد و در خیابان‌های مه‌آلود سانفرانسیسکو پنهان می‌شود. در مسیر فرار، زنی مرموز به نام ایرن جنی به یاری او می‌شتابد و سرنوشتش را برای همیشه تغییر می‌دهد. پری برای گریز از تعقیب پلیس، تن به عمل جراحی پلاستیک غیرقانونی می‌دهد و با چهره‌ای نو به جست‌وجوی قاتل واقعی برمی‌خیزد. در این مسیر پرخطر، با دنیایی از فریب، خیانت، باج‌گیری و فساد روبه‌رو می‌شود؛ جهانی که در آن انگیزه‌ها تیره و مرز میان حقیقت و دروغ مبهم است. با نزدیک شدن او به کشف واقعیت، تنش شدت می‌گیرد و تلاشش برای حفظ هویت تازه و فرار از چنگ قانون به نقطه اوج می‌رسد. «گذرگاه تاریک» به موضوعاتی چون سرنوشت، هویت و شکنندگی اعتماد می‌پردازد. گودیس در فضایی سرشار از بدگمانی، پارانویا و تقدیرگرایی، زوال روانی مردی را به تصویر می‌کشد که در چنبره بی‌عدالتی گرفتار شده است. او نشان می‌دهد چگونه نیروهای بیرونی می‌توانند سرنوشت و ماهیت انسان را دگرگون کنند و این پرسش را پیش می‌کشد که اعتماد تا چه اندازه ممکن است یا خطرناک. با فضای وهم‌آلود، گفت‌وگوهای تند و ریتم تعلیق‌آمیز، «گذرگاه تاریک» جایگاهی ویژه در تاریخ ادبیات و سینمای نوآر دارد. گودیس با دقت و ظرافت، استیصال مردی بی‌گناه را در جهانی فاسد به تصویر می‌کشد و اثری کلاسیک می‌آفریند؛ رمانی که هنوز نیز برای علاقه‌مندان داستان‌های جنایی و عاشقان دنیای نوآر، خواندنی و حیاتی است.