کتاب والدن دوم اثر بی اف اسکینر، ترجمه علیرضا شفیعی نسب، انتشارات رایبد

در قلمرو روان‌شناسی رفتاری و ادبیات آرمان‌شهری، کمتر اثری به اندازۀ «والدن دوم» نوشتۀ بی. اف. اسکینر، منبعی برای بحث، مجادله و برداشت‌های گوناگون بوده است. این رمان تأمل‌برانگیز که نخستین‌بار در سال ۱۹۴۸ منتشر شد، نه‌تنها بیانگر نظریه‌های بدیع اسکینر دربارهٔ رفتار انسان است، بلکه جلوه‌ای درخشان از بهره‌گیری خلاقانۀ او از قالب ادبیات آرمان‌شهری به شمار می‌رود. استقبال چشمگیر منتقدان و خوانندگان از «والدن دوم» تا امروز، نشان‌دهندۀ تأثیر پایدار و ماندگار اندیشه‌های اسکینر است؛ تأثیری که مرزهای علوم اجتماعی و ادبیات روایی را درنوردیده است. این اثر را می‌توان یکی از پیشگامان ادبیات اتوپیایی و گمانه‌زنانه دانست، زیرا برخلاف بسیاری از آثار مشابه، اسکینر در آن چشم‌انداز خود از یک جامعۀ آرمانی را بر پایۀ یافته‌های علمی و روان‌شناختی خود بنا کرده و جزئیات شکل‌گیری آن نظام اجتماعی را نیز با دقت توصیف کرده است. علاوه بر این، کتاب پرسش‌هایی ژرف دربارهٔ مفاهیمی چون خیر و شر، آزادی انسان، جبر اجتماعی، معنای کار، شادی و خوشبختی مطرح می‌کند. همین درهم‌تنیدگی اندیشه‌های فلسفی، روان‌شناختی و اجتماعی سبب شده است که «والدن دوم» حتی پس از گذشت چندین دهه، همچنان در ردیف مهم‌ترین و تأثیرگذارترین کتاب‌های مرتبط با ادبیات آرمان‌شهری و روان‌شناسی رفتاری باقی بماند.