کتاب من شجاعت هستم اثر سوزان ورده، ترجمه مجموعهٔ مترجمان، انتشارات مهرسا

کتاب «من شجاعت هستم» اثری درباره‌ی تاب‌آوری است که توسط سوزان وِردِه نوشته و پیتر اچ. رینولدز آن را تصویرگری کرده است. این کتاب در سال ۲۰۲۱ منتشر شده و بخشی از مجموعه‌ی تحسین‌شده‌ی «من هستم» به شمار می‌رود؛ مجموعه‌ای که ویژه‌ی کودکان ۴ تا ۸ سال طراحی شده و هدف آن تقویت توانایی‌های درونی، ذهن‌آگاهی و تاب‌آوری در خردسالان است. سوزان وِردِه، که پیش‌تر در آثاری چون «من عشق هستم» و «من انسان هستم» به مضامین اخلاقی و درونی پرداخته بود، در این کتاب نیز بر آموزش مهارت‌های هیجانی به کودکان تمرکز دارد. کتاب «من شجاعت هستم» به مخاطب یادآور می‌شود که شجاعت مفهومی مطلق نیست، بلکه تجربه‌ای درونی است که می‌توان با ابزارهایی مانند تنفس آگاهانه، تأیید خود و همراهی دیگران آن را پرورش داد. در این کتاب تصویری، کودکی بی‌نام ــ نمادی از همه‌ی کودکان ــ سفری را آغاز می‌کند که در طول آن با موقعیت‌هایی ترس‌زا روبه‌رو می‌شود؛ از عبور از جنگلی تاریک گرفته تا مواجهه با حیواناتی ناشناس و گذر از پلی لرزان. در هر موقعیت، او به ابزارهای ساده‌ی ذهن‌آگاهی مانند تنفس عمیق، مکث برای تأمل و تکرار جمله‌ی تأکیدی «من شجاع هستم» پناه می‌برد. این سفر درونی به‌تدریج به سفری اجتماعی نیز بدل می‌شود؛ زیرا کودک در مسیر خود دوستانی پیدا می‌کند که همراه او در تجربه‌ی رویارویی با ترس حضور دارند. پیام اصلی کتاب به‌آرامی تکرار می‌شود: شجاعت یعنی اقدام کردن در حضور ترس، نه نبودِ آن. تصاویر زنده و گویا از ویژگی‌های برجسته‌ی کار پیتر اچ. رینولدز است. او با بهره‌گیری از آبرنگ و طراحی دیجیتال، از رنگ‌های سردی مانند آبی و بنفش برای نمایش لحظات اضطراب و ترس استفاده می‌کند و با رشد درونی شخصیت، تدریجاً رنگ‌ها را به زرد و سبزهای گرم و آرامش‌بخش تغییر می‌دهد. این تغییر رنگ‌ها نه‌تنها پویایی بصری اثر را تقویت می‌کند بلکه بازتاب‌دهنده‌ی تحول درونی کودک نیز هست. هماهنگی میان تصویر و متن به گونه‌ای است که کودک مفاهیم کتاب را به‌طور عاطفی، و نه صرفاً منطقی، درک می‌کند. در لایه‌ای عمیق‌تر، کتاب بر مفاهیمی همچون خودتأییدی، تاب‌آوری در عمل و بازنمایی متنوع انسانی تأکید دارد. شخصیت اصلی بدون نشانه‌ای از جنسیت یا قومیت مشخص طراحی شده تا هر کودک بتواند با او همذات‌پنداری کند. حضور دوستانی با پیشینه‌های فرهنگی و جسمی گوناگون نشان می‌دهد که ترس و شجاعت تجربه‌هایی مشترک‌اند و همه‌ی کودکان، فارغ از تفاوت‌های فردی، می‌توانند آن را در زندگی خود تجربه کنند. زبان ساده و روان متن، همراه با نرمی و احترام به درک کودک، موجب می‌شود پیام‌های کتاب طبیعی و بدون تحمیل منتقل شوند. از دیدگاه کاربردی، «من شجاعت هستم» ابزاری ارزشمند برای والدین، مربیان و درمان‌گران کودک است. تمرین‌های معرفی‌شده در کتاب ــ از تکنیک‌های ساده‌ی تنفسی گرفته تا نشانه‌های بدنی چون صاف ایستادن، گشودن بازوها یا نگاه کردن به جلو ــ به‌سادگی در خانه یا کلاس قابل اجرا هستند. کودکان با خواندن یا شنیدن این داستان، نه تنها مفهوم انتزاعی شجاعت را می‌آموزند، بلکه در می‌یابند چگونه در موقعیت‌های واقعی با ترس روبه‌رو شوند و آن را مدیریت کنند. اهمیت آموزشی کتاب در این است که به کودک زبان بیان احساساتش را می‌آموزد. به‌جای نادیده‌گرفتن یا سرکوب ترس، او را تشویق می‌کند تا ترس را به‌عنوان بخشی از تجربه‌ی انسان بشناسد و با مهارت‌های ذهنی و بدنی ساده، آن را هدایت کند. این رویکرد کاملاً با نیازهای رشد هیجانی کودکان در جهان پرتنش امروز هم‌خوانی دارد. در نهایت، «من شجاعت هستم» تنها یک کتاب داستانی الهام‌بخش برای کودکان نیست، بلکه ابزاری تربیتی برای پرورش تاب‌آوری و رشد عاطفی محسوب می‌شود. این کتاب کودک را به سفری درونی می‌برد تا بیاموزد که حتی یک نفس عمیق، یک جمله‌ی مثبت یا همراهی دوستان، می‌تواند آغازگر شجاعت باشد. اثری که هم می‌تواند هر شب پیش از خواب خوانده شود و هم در کلاس درس به‌عنوان منبع آموزشی به کار رود؛ کتابی که به کودکان یادآوری می‌کند: شجاعت یعنی پیش رفتن، حتی زمانی که هنوز کمی می‌ترسی.