کتاب سیاسنبو اثر محمدرضا صفدری، انتشارات آموت

مجموعه‌داستان «سیاسنبو» اثر «محمدرضا صفدری»، پس از گذر از سال‌ها و تجربه‌های گوناگون نویسنده، این‌بار در چاپی تازه در اختیار خوانندگان و علاقه‌مندان ادبیات داستانی قرار گرفته است. «محمدرضا صفدری» با سبک منحصربه‌فرد و زبان ویژه‌اش در خلق فضا و روایت داستان، پیوند میان قصه‌های مجموعه «سیاسنبو» را به‌گونه‌ای شکل داده که بسیاری از منتقدان، این اثر را مهم‌ترین مجموعه‌داستان او می‌دانند. داستان‌های این مجموعه در عین استقلال روایی، پیوستگی درونی چشمگیری دارند. هر داستان به‌تنهایی حس کامل یک قصه مستقل را القا می‌کند، اما در کنار یکدیگر، ساختاری واحد و منسجم را شکل می‌دهند. ترتیب قرارگیری داستان‌ها از جمله «سیاسنبو»، «اکوسیاه»، «علو»، «کوچه کرمانشاه»، «چاقوی دسته‌قرمز»، «سنگ سیاه» و «دو رهگذر»، نشان‌دهنده ارتباط ضمنی و زنجیره‌وار میان آن‌هاست. هر داستان به رویدادی خاص اشاره دارد و شخصیت‌ها پیرامون همان رویداد شکل می‌گیرند. از نکات برجسته در این مجموعه، اشاره‌های مکرر به حوادث و شخصیت‌های داستان‌های پیشین است؛ جایی که برخی ابهام‌ها در قصه‌های بعدی روشن می‌شود. این پیوستگی سبب شده تا خواننده، با وجود استقلال هر داستان، نگاهی کلی و یکپارچه به کل مجموعه پیدا کند. بااین‌حال، نویسنده این هم‌پوشانی و ارتباط را نتیجه نزدیکی زمانی نگارش داستان‌ها می‌داند. یکی دیگر از ویژگی‌های جالب «سیاسنبو»، تکرار شخصیت‌ها در جریان روایت‌هاست؛ گاه با نقش‌های پررنگ و مستقیم در حوادث بعدی، و گاه تنها در حد نامی که در گوشه‌ای از داستان به آن اشاره می‌شود. سبک نوشتاری صفدری در این مجموعه گاه به نمایش‌نامه نزدیک می‌شود؛ جایی که گفت‌وگوها سهم عمده‌ای در روایت دارند و بخش زیادی از پیش‌برد ماجرا و افشای رازهای پنهان از خلال همین دیالوگ‌ها صورت می‌گیرد. استفاده مؤثر از گفت‌وگوها نه‌تنها موجب پویایی متن و ریتم تند روایت می‌شود، بلکه به شناخت بهتر روابط و لایه‌های شخصیتی کمک می‌کند و خواننده را در جریان ریزترین تحولات داستانی قرار می‌دهد. در مجموع، «سیاسنبو» را می‌توان نمونه‌ای شاخص از تلفیق روایت خطی و غیرخطی، و ترکیبی از داستان‌گویی مدرن و سنتی در ادبیات معاصر ایران دانست.