کتاب تاریخ و فرهنگ ساسانی اثر تورج دریایی، ترجمه مهردادقدرت دیزجی، انتشارات ققنوس

کتاب «تاریخ و فرهنگ ساسانی» اثری از تورج دریایی، استاد و پژوهشگر برجسته تاریخ ایران است. این کتاب در حوزه ادبیات تاریخی و با محوریت ایران باستان و دوره ساسانیان قرار دارد و ترجمه منتخبی از مقالات تخصصی تورج دریایی است که مهرداد قدرت دیزجی آن‌ها را گردآوری کرده است. مقاله‌های موجود در «تاریخ و فرهنگ ساسانی» پژوهش‌هایی تخصصی درباره امپراتوری ساسانی به شمار می‌روند و جنبه‌های گوناگون فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و دینی این دوره تاریخی را بررسی می‌کنند. این مقالات در فاصله سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰ میلادی در نشریات علمی، به‌ویژه مجلات تخصصی دانشگاهی آمریکا منتشر شده‌اند. ساختار و تقسیم‌بندی کتاب «تاریخ و فرهنگ ساسانی» با دیگر آثار مشابه تفاوت دارد؛ چراکه نویسنده به جای تمرکز بر جنگ‌ها و سیاست‌های دوره ساسانی، بر تحلیل مسائل فرهنگی و جامعه‌شناختی آن زمان تأکید کرده است. این اثر در سه بخش کلی تنظیم شده است. بخش نخست به مباحث سکه‌شناسی می‌پردازد و نقش سکه‌ها را در شناخت تاریخ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ساسانیان بررسی می‌کند. بخش دوم به زمینه‌های فرهنگی و فکری اختصاص دارد و به موضوعاتی چون شیوه تفکر، ادبیات، ایدئولوژی، دین، باورها و تأثیرات فکری جامعه آن دوره می‌پردازد. در بخش سوم نیز مجموعه‌ای از مقالات درباره متون پهلوی گردآوری شده است. این متون برای شناخت جهان ذهنی ایرانیان و درک باورها، زندگی روزمره، آیین‌ها و سنت‌های دینی و فرهنگی دوران ساسانی بررسی شده‌اند. کتاب «تاریخ و فرهنگ ساسانی» با بهره‌گیری از تصاویر متعدد، به درک عمیق‌تر از این دوره ارزشمند تاریخ ایران کمک می‌کند. تمرکز اصلی اثر بر موضوعاتی چون اقتصاد، فرهنگ، دین، متون پهلوی و سکه‌شناسی ساسانی است و تصویری جامع و دقیق از شیوه زندگی مردم در روزگار ساسانیان ارائه می‌دهد.