کتاب لاکان و امر سیاسی اثر یانیس استاوراکاکیس، ترجمه محمدعلی جعفری، انتشارات ققنوس

آثار ژاک لاکان از نظر تأثیرگذاری بر روانکاوی پس از فروید، جایگاهی ممتاز و در رتبه دوم اهمیت قرار دارند. یانیس استاوراکاکیس در پژوهشی دقیق، دیدگاه‌های چالش‌برانگیز لاکان درباره زمان، تاریخ، زبان، تغییر، میل و تمایلات جنسی را از منظری سیاسی تحلیل می‌کند. این اثر، نخستین کتابی است که به‌طور جامع پیامدهای اجتماعی و سیاسی اندیشه‌های لاکان را برای دانشجویانی که برای نخستین بار با نظریه‌های او آشنا می‌شوند، معرفی می‌نماید. بخش نخست کتاب «لاکان و سیاست»، تحلیلی نظام‌مند از اهمیت مفاهیم بنیادین و ساختارهای نظری لاکان در تبیین و نقد پدیده‌های سیاسی ارائه می‌دهد. در نیمه دوم اثر، نویسنده می‌کوشد تا نظریه لاکانی را در مورد نمونه‌های ملموس از موضوعات سیاسی معاصر به کار گیرد؛ مسائلی چون ایدئولوژی سبز، دموکراسی و هژمونی تبلیغات در فرهنگ امروز. ژاک لاکان (۱۳ آوریل ۱۹۰۱ – ۹ سپتامبر ۱۹۸۱) روان‌پزشک، فیلسوف و روان‌کاو برجسته فرانسوی بود که به دلیل طرح ایده «بازگشت به فروید» و رساله‌ای که در آن ناخودآگاه را چون زبانی ساختاربندی‌شده توصیف کرد، شهرتی جهانی یافت. لاکان یکی از چهره‌های اثرگذار بر فلسفه معاصر فرانسه به‌شمار می‌رود. او افزون بر تأثیر ژرف فروید، از زبان‌شناسی ساختارگرای فردینان دو سوسور و قوم‌نگاری ساختاری کلود لوی-استروس نیز الهام گرفت. لاکان با بهره‌گیری از روش دیالکتیکی هگل و زبان‌شناسی سوسوری، کوشید آرای فروید را بازخوانی کند تا روان‌کاوی را به حوزه‌ای فراگیر بدل سازد که در تحلیل تمامی عرصه‌های حیات انسانی نقش ایفا کند. او این هدف را به‌گونه‌ای پیش برد که مرزهای سنتی دانش روان‌کاوی را درنوردید و آن را با سیاست، فلسفه، ادبیات، علم، مذهب و بسیاری از حوزه‌های دیگر درآمیخت. همین ویژگی سبب شده است که آثار لاکان، که اغلب در قالب سخنرانی عرضه شده‌اند، به دلیل جمله‌پردازی پیچیده، جناس‌های چندلایه و کنایه‌های دشوار، از متون سخت‌خوان نظری در قرن بیستم به شمار آیند. با این حال، همگان بر اهمیت بنیادین اندیشه‌های او در تحول روان‌کاوی معاصر تأکید دارند. لاکان در مسیر رسیدن به مفهوم مورد نظر خود از روان‌کاوی، سه بنیان یا نظم کلیدی را معرفی می‌کند: امر خیالی، امر نمادین و امر واقع.