کتاب ترکه مرد اثر داشیل همت، ترجمه احمد میرعلایی، انتشارات فرهنگ نشر نو

رمان «ترکه مرد» اثری پلیسی و درخشان از داشیل همت، نویسنده‌ی برجسته‌ی آمریکایی است که نخستین‌بار در سال ۱۹۳۴ منتشر شد. این کتاب که واپسین رمان همت نیز به‌شمار می‌رود، تلفیقی هوشمندانه از رمز و معما، طنز اجتماعی، و ظرافت روابط انسانی است و نوعی تازه از داستان پلیسی را پایه‌گذاری می‌کند. در این اثر، حل معما با زرق‌وبرق طبقات بالای جامعه و گفت‌وگوهای شوخ‌طبعانه‌ی یک زوج استثنایی در هم می‌آمیزد و سبکی منحصربه‌فرد در ژانر نوآر شکل می‌گیرد. در «ترکه مرد» خوانندگان با نیک و نورا چارلز آشنا می‌شوند؛ کارآگاه خصوصی بازنشسته و همسر ثروتمند، سرزنده و شوخ‌طبعش. شیمی درخشان میان این دو و دیالوگ‌های تند و هوشمندانه‌شان به رمان جان می‌بخشد و فضایی خلق می‌کند که بعدها الهام‌بخش مجموعه‌ای از فیلم‌های پرمخاطب شد. این پویایی زناشویی، جایگاه رمان را به‌عنوان اثری بنیادین در ادبیات جنایی آمریکا تثبیت کرده است. داستان حول محور نیک چارلز می‌گردد؛ کارآگاه بازنشسته‌ای که با نورا، همسر اجتماعی و خوش‌مشربش، زندگی آرامی را می‌گذراند. در جریان سفری به نیویورک، نیک به‌طور ناخواسته درگیر ماجرای ناپدیدشدن کلاید وینانت، مخترع ثروتمند و مرموزی معروف به «ترکه مرد»، می‌شود. غیبت ناگهانی وینانت با سلسله‌ای از رخدادهای مشکوک، از جمله یک قتل، هم‌زمان است. هرچند نیک تمایلی به بازگشت به دنیای تحقیقات ندارد، اما به‌واسطه‌ی ارتباط‌های قدیمی و فشار خانواده‌ی مرموز وینانت، ناچار به ورود در پرونده‌ای پیچیده و پرابهام می‌شود. در مسیر کشف حقیقت، نیک لایه‌های دروغ، فریب و خیانت را یکی‌یکی کنار می‌زند و به دل شبکه‌ای از تضادها و حسادت‌های پنهان قدم می‌گذارد. نورا نیز، با طنز و تیزبینی خاص خود، هم‌پای اوست و ترکیب شوخ‌طبعی و کنجکاوی‌اش به ماجرا رنگی تازه می‌دهد. این زوج در عین مهارت در بازجویی‌های پلیسی، در محافل اشرافی و مهمانی‌های پرزرق‌وبرق نیز با همان جذابیت و سبکی سبُک‌بالانه حضور دارند. تضادهای دلنشین شخصیتی و دیالوگ‌های درخشان میان نیک و نورا، فضایی زنده و پویا می‌آفریند که «ترکه مرد» را از دیگر آثار جنایی هم‌عصر خود متمایز می‌کند. در لایه‌های زیرین روایت پرجنب‌وجوش و شهری رمان، تأملی ژرف درباره‌ی مضامینی چون جنایت، هویت، فساد و مرز باریک میان ظاهر و حقیقت نهفته است. همت از خلال داستان، چهره‌ی جامعه‌ای را ترسیم می‌کند که در آن تقریباً همه چیزی برای پنهان‌کردن دارند و انگیزه‌های شخصی اغلب بر عدالت پیشی می‌گیرد. از دیگر درون‌مایه‌های برجسته‌ی «ترکه مرد»، بررسی مفهوم ازدواج مدرن است. رابطه‌ی نیک و نورا، بر پایه‌ی احترام متقابل، شوخی‌های تند و نوعی بی‌اعتنایی سرزنده و آغشته به الکل استوار است؛ رابطه‌ای که تصویری تازه، واقع‌گرایانه و درعین‌حال جسورانه از همراهی زن و شوهر در دل جهانی پر از تاریکی و ابهام ارائه می‌دهد. «ترکه مرد» رمانی پلیسی، شوخ‌طبع، پرریتم و هوشمندانه است که فاصله‌ی میان طنز و تعلیق را با مهارتی خاص می‌پیماید. این اثر بازتابی از برشی ویژه در فرهنگ آمریکاست؛ جایی میان درخشش عصر جاز و سایه‌های سنگین رکود بزرگ. برای خواننده، جذابیت این رمان نه‌تنها در راز نهفته‌ی داستان، بلکه در فضای منحصربه‌فرد و شخصیت‌های ماندگارش نهفته است. داشیل همت با آفرینش نیک و نورا چارلز، یکی از به‌یادماندنی‌ترین زوج‌های تاریخ ادبیات جنایی را خلق کرد؛ زوجی که حتی امروز نیز در ذهن خوانندگان مدرن زنده مانده‌اند.