کتاب تغییر دادن رفتارهای کودکان و نوجوانان اثر جان دی.کرومبولتز، ترجمه یوسف کریمی، انتشارات فاطمی

کتاب «تغییر دادن رفتارهای کودکان و نوجوانان» نوشتهٔ جان دی. کرامبولتز و هلن بی. کرامبولتز، راهنمایی جامع، دقیق و کاربردی برای تمام افرادی است که با کودکان و نوجوانان در ارتباط‌اند؛ از والدین و معلمان گرفته تا مشاوران، روان‌شناسان، پرستاران کودک و حتی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها. این اثر با نثری روان و درعین‌حال عمیق، بر پایهٔ این اصل بنیادین استوار است که همهٔ رفتارها ـ چه مثبت و چه منفی ـ آموختنی هستند و بنابراین قابل تغییرند. نویسندگان با بهره‌گیری از بیش از ۱۵۰ نمونهٔ واقعی، خواننده را به‌صورت گام‌به‌گام با روش‌هایی آشنا می‌کنند که به‌وسیلهٔ آن‌ها می‌توان رفتارهای مثبت را تقویت کرد، رفتارهای تازه را آموزش داد و رفتارهای نامناسب را به‌تدریج از میان برداشت. ساختار کتاب به‌گونه‌ای تنظیم شده است که ابتدا به روش‌های تقویت رفتارهای موجود می‌پردازد، سپس به آموزش و شکل‌دهی رفتارهای جدید توجه نشان می‌دهد و در ادامه استراتژی‌هایی برای جلوگیری یا توقف رفتارهای ناپسند ارائه می‌دهد. بخش‌هایی از کتاب به موضوعات ویژه‌تری اختصاص دارد؛ از جمله شیوه‌های مواجهه با ترس‌ها، مهارت‌های مقابله با موقعیت‌های خطرناک، و چگونگی پرورش انعطاف‌پذیری در کودکان. مثال‌های متنوعی همچون پایان دادن به بدخلقی، انجام به‌موقع تکالیف، غلبه بر ترس از آب، رعایت اصول بازی جوانمردانه و نه گفتن به مواد مخدر، مفاهیم نظری کتاب را به موقعیت‌های واقعی زندگی پیوند می‌زنند. کرامبولتز و همکارش با نگاهی انتقادی به شیوه‌های تربیتی افراطی ـ چه بیش از حد سهل‌گیرانه و چه مستبدانه ـ بر ضرورت اتخاذ رویکردی متعادل، آگاهانه و مبتنی بر شناخت علمی رفتار تأکید می‌کنند. کتاب «تغییر دادن رفتارهای کودکان و نوجوانان» نه‌فقط منبعی آموزشی، بلکه دریچه‌ای تازه به دنیای پیچیدهٔ کودکی و نقش اثرگذار بزرگسالان در شکل‌گیری شخصیت فرزندان است. این کتاب از زمان نخستین انتشار خود در سال ۱۹۷۲ تاکنون، همچنان اثری زنده، مؤثر و الهام‌بخش باقی مانده و برای والدین و مربیان امروزی نیز منبعی سودمند برای فهم عمیق‌تر و اصلاح رفتار کودکان و نوجوانان به‌شمار می‌آید.