کتاب ایران و ادیان باستانی اثر ادوین ام یامااوچی، ترجمه منوچهر پزشک، انتشارات ققنوس

کتاب «ایران و ادیان باستانی» نوشته‌ی ادوین ام. یامااوچی، اثری علمی و جامع درباره‌ی پیوند میان تاریخ و فرهنگ ایران باستان با کتاب مقدس است. یامااوچی، استاد برجسته‌ی تاریخ باستان در دانشگاه میامی، در این پژوهش کوشیده است با بهره‌گیری از منابع تاریخی، یافته‌های باستان‌شناختی و متون مقدس، نقش ایران را در عهدین با دقت و جزئی‌نگری ترسیم کند. این کتاب در چهارده فصل تنظیم شده و هر فصل به یکی از ابعاد تعامل میان ایران و کتاب مقدس می‌پردازد. از جمله مباحث اصلی آن می‌توان به موضوعات زیر اشاره کرد: ١. پیشینه‌ی تاریخی ایران باستان، شامل سلسله‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی؛ ٢. حضور شخصیت‌های ایرانی در کتاب مقدس همچون کوروش، داریوش، خشایارشا و استر؛ ٣. تأثیر ایران بر یهودیت در دوران تبعید بابلی و پس از آن؛ ٤. بررسی اندیشه‌ها و آموزه‌های زرتشت و جایگاه آیین زرتشتی در شکل‌گیری تفکر یهودی–مسیحی؛ ٥. حضور و گسترش مسیحیت در سرزمین ایران باستان؛ ٦. نقش کتیبه‌های ایرانی و ارتباط آن‌ها با روایت‌های کتاب مقدس. یامااوچی در نگارش این اثر از منابع دست اول، همچون کتیبه‌های هخامنشی، نوشته‌های مورخان یونانی و رومی و نیز متون مقدس عهد قدیم و جدید بهره برده و بر پایه‌ی این شواهد، دیدگاه‌های خود را مستند ساخته است. از مهم‌ترین ویژگی‌های «ایران و ادیان باستانی» می‌توان به دقت پژوهشی بالا، اتکای علمی به منابع معتبر، گستره‌ی متنوع منابع تاریخی و باستان‌شناختی، و پرداختن به موضوعاتی کمتر بررسی‌شده مانند تأثیر ایران بر یهودیت و حضور مسیحیت در ایران اشاره کرد. در مجموع، این کتاب اثری پیشگامانه در زمینه‌ی بررسی ارتباط میان تاریخ ایران با کتاب مقدس است. «ایران و ادیان باستانی» پژوهشی عالمانه و خواندنی است که با اتکا بر شواهد دقیق تاریخی و باستان‌شناختی، تصویری روشن‌تر از نقش و جایگاه ایران در تاریخ تورات و ادیان باستانی ارائه می‌دهد و به فهم عمیق‌تری از پیوند میان این دو حوزه‌ی فرهنگی یاری می‌رساند.