کتاب آشنایی با لایبنیتس اثر پل استراترن، ترجمه فریدون فاطمی، انتشارات مرکز

کتاب «آشنایی با لایبنیتس» یکی از عناوین مجموعه‌ی ارزشمند «آشنایی با فیلسوفان» نوشته‌ی پل استراترن است. استراترن این مجموعه را با هدف آشنا کردن خوانندگان جوان با زندگی و اندیشه‌های نویسندگان و فیلسوفان برجسته نگاشته است. او در هر جلد، کوشیده است مفاهیم پیچیده و جهان اندیشه‌ی این متفکران را به زبانی ساده، روان و قابل فهم برای خواننده‌ی غیرمتخصص بیان کند. زبان نوشتار استراترن ژورنالیستی، روان و همراه با طنزی خفیف است که جذابیت خاصی به متن می‌بخشد و موجب جلب توجه مخاطب می‌شود. بسیاری از علاقه‌مندان به فلسفه، با پیش‌فرضی ذهنی نسبت به دشواری و پیچیدگی مباحث فلسفی، کمتر به سراغ متون این حوزه می‌روند. استراترن با این پیش‌زمینه آگاهانه برخورد کرده و تلاش نموده است از خلال روایت زندگی فیلسوف، نوعی نزدیکی، همدلی و علاقه در خواننده ایجاد کند. سپس به‌تدریج او را وارد دنیای فکری و فلسفی آن متفکر می‌سازد و در پایان نیز گزیده‌ای از گفته‌های او را بازمی‌گوید تا تأمل‌برانگیز و جذاب باشد. این مجموعه به‌گونه‌ای طراحی شده است که خواننده را ترغیب کند تا در ادامه، به‌صورت عمیق‌تر با اندیشه‌ها و نظریات فیلسوفان آشنا شود. در میان این آثار، کتاب «آشنایی با لایبنیتس» جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا به زندگی و فلسفه‌ی یکی از بزرگ‌ترین متفکران آلمانی قرن‌های هفدهم و هجدهم میلادی می‌پردازد؛ دوره‌ای که یکی از غنی‌ترین و پویاترین ادوار تاریخ فلسفه به‌شمار می‌رود. لایبنیتس از جوانی شیفته‌ی اندیشه‌های فیلسوفان عصر جدید، همچون دکارت و فرانسیس بیکن بود و حتی با اسپینوزا نیز دیدار داشت. او آثار فیلسوفان باستان را نیز با دقت مطالعه می‌کرد. از دیدگاه او، هیچ پدیده‌ای در جهان بیهوده نیست و حتی رخدادهای شرورانه‌ای نظیر زلزله نیز می‌توانند زمینه‌ساز خیر باشند. در مبحث «شر اخلاقی»، لایبنیتس بر این باور بود که آزادی و اختیار انسان، علت پیدایش شر اخلاقی است. او جهان را مرکب از اجزای بنیادینی به نام «مُناد» می‌دانست و می‌کوشید نظامی فلسفی ارائه دهد که گزاره‌های آن همان‌قدر یقینی و منظم باشند که گزاره‌های ریاضی. افزون بر فلسفه، لایبنیتس در ریاضیات، منطق، فیزیک و تاریخ نیز مهارت فراوان داشت و از بنیان‌گذاران محاسبات دیفرانسیل و انتگرال به‌شمار می‌رود؛ دانشی که بعدها راهگشای پیشرفت‌های بزرگ علمی شد. ساختار کتاب «آشنایی با لایبنیتس» همانند دیگر آثار این مجموعه، از بخش‌هایی چون درآمد، زندگی و آثار لایبنیتس، سخن پایانی، گزیده‌ای از نوشته‌های او، گاه‌شمار رخدادهای فلسفی، گاه‌شمار زندگی لایبنیتس، متون پیشنهادی برای مطالعه‌ی بیشتر و نمایه تشکیل شده است. این کتاب می‌تواند برای دانشجویان، علاقه‌مندان به فلسفه و حتی دوستداران ریاضیات اثری جذاب و الهام‌بخش باشد و به‌عنوان نخستین گام برای ورود به دنیای فکری و فلسفی لایبنیتس، راهگشای مطالعه‌ای ژرف‌تر در اندیشه‌های او محسوب شود.