کتاب آخرین خنده اثر مجموعهٔ نویسندگان و دیوید هربرت لارنس، ترجمه سعید سعیدپور، انتشارات مرکز

کتاب «آخرین خنده» مجموعه‌ای از چهارده داستان کوتاه از سیزده نویسنده‌ی برجسته‌ی جهان است. هر یک از داستان‌های گردآمده در این مجموعه، سبک، لحن و ویژگی منحصربه‌فرد خود را دارند. مترجم اثر در مقدمه‌ی کتاب، نگاهی گذرا به تاریخچه‌ی داستان کوتاه انداخته و سپس تلاش کرده است چشم‌اندازی روشن از داستان کوتاه مدرن پیش روی خواننده‌ی فارسی‌زبان بگشاید. در این مقدمه، به پیچیدگی و تنوع ساختار داستان‌های مدرن و نیز مضامین اساسی آن‌ها اشاره شده است. سعید سعیدپور، مترجم کتاب، بر این باور است که واژه‌ی «مدرن» را می‌توان هم به معنای وابسته به یک دوره‌ی تاریخی و هم به مفهوم نوآوری و ابداع دانست. از نظر او، بسیاری از نویسندگان معاصر با بهره‌گیری از عناصر کلاسیک داستان، آثار بدیع و شگفت‌انگیزی خلق کرده‌اند. از همین‌رو، صفت «مدرن» بیش از آن‌که به زمان زیستن نویسنده اشاره داشته باشد، بیانگر میزان خلاقیت و نوآوری در اثر است. به گفته‌ی سعیدپور، درون‌مایه‌ی اصلی برجسته‌ترین داستان‌های معاصر، بحران گریزناپذیر انسان بودن است؛ بحرانی که بازتابی از سردرگمی انسان مدرن در میان سیلاب واقعیت‌های آشفته‌ی زندگی امروز است؛ جایی که انسان می‌کوشد در دل این آشفتگی، هویت و واقعیت خویش را دوباره بیافریند. از لارنس تا کنراد، از فاکنر تا همینگوی، نویسندگان مدرن هر یک با شیوه‌ی خاص خود، این بحران بنیادی زندگی معاصر را به تصویر کشیده‌اند. ویژگی مهم دیگر داستان کوتاه مدرن، مشارکت فعال خواننده در فرایند درک متن است. بیشتر این آثار دارای زبانی فشرده، سبک‌هایی دقیق و لایه‌دار و تصاویری نمادین‌اند که در پس ظاهر ساده‌ی خود، مفاهیم و تفسیرهای گوناگون را پنهان کرده‌اند. در واقع، خواننده باید با بهره‌گیری از تخیل و تفکر تحلیلی خود، فضاهای خالی داستان را کامل کند تا به فهم عمیق‌تری از معنا و ساختار آن دست یابد. عنوان کتاب، «آخرین خنده»، برگرفته از داستانی به همین نام اثر دی. اچ. لارنس است. دیگر داستان‌های این مجموعه عبارت‌اند از: «برگی از یک آلبوم» از کاترین منسفیلد، «میریام» از ترومن کاپوتی، «ماشین پرواز» از ری برادبری، «دربه‌در» از لنگستن هیوز، «لوده‌ی سوگوار» و «هنرمند در خانه» هر دو از ویلیام فاکنر، «قلب رازگو» از ادگار آلن‌پو، «نبرد جانانه» از رالف الیسن، «نشانه‌ها و نمادها» از ولادیمیر ناباکف، «داستان‌ها و متن‌هایی برای هیچ» از ساموئل بکت، «پیرمرد کنار پل» از ارنست همینگوی، «لباس نو» از ویرجینیا وولف و «در جست‌وجوی آقای گرین» از سال بلو. در کتاب «آخرین خنده»، نام‌های بزرگی از نویسندگان کلاسیک و مدرن جهان در کنار یکدیگر گرد آمده‌اند تا خواننده بتواند با آثار متنوع و سبک‌های گوناگون داستان‌نویسی آشنا شود و از مطالعه‌ی داستان‌هایی که هرکدام جهان ادبی و اندیشه‌ای ویژه‌ی خود را دارند، لذت ببرد.