کتاب زیرزمین کوستوریتسا اثر روبرت صافاریان، انتشارات مرکز
در بوته نقد سیاسی
کتاب زیرزمین کوستوریتسا اثر روبرت صافاریان، انتشارات مرکز
در بوته نقد سیاسی
ناشر : مرکز
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
۱۴۰۱سال انتشار شمسی
شومیزنوع جلد
کتاب «زیرزمینِ کوستوریتسا» گردآوری و ترجمهی روبرت صافاریان، مجموعهای از مقالات دربارهی نقد سیاسی فیلم «زیرزمین» به کارگردانی امیر کوستوریتسا است؛ اثری که در سال ۱۹۹۵ ساخته شد و توانست جایزهی نخل طلایی جشنوارهی فیلم کن را از آن خود کند. فیلمنامهی این فیلم را دوشان کواچوویچ نوشته و درونمایهای پیچیده از تاریخ، سیاست و جامعهی بالکان در آن بازتاب یافته است.
در این اثر، مقالاتی از آلن فینکلکراوت، استانکو سرویچ، امیر کوستوریتسا، اسلاوی ژیژک، دینا یوردانووا، جودیت، سین هومرکین و آلکساندرا مارکویچ گردآوری شده است. کتاب با نگاهی تحلیلی به ابعاد سیاسی و ایدئولوژیک فیلم، زوایای پنهان روایت را آشکار میکند.
داستان فیلم «زیرزمین» در خلال جنگ جهانی دوم در بلگراد شکل میگیرد؛ جایی که گروهی از پارتیزانها در زیرزمینی مخفی شده و به ساخت اسلحه مشغولاند. آنان شب و روز خود را در همان مکان میگذرانند، بیآنکه از آن خارج شوند. مارکو، دوست خود «تْسْرنی» (بْلکی) را نیز به زیرزمین میبرد تا او را از خطر نازیها و نیز از دختری که هر دو دوست دارند، دور نگه دارد. بیست سال بعد، مارکو در دوران حکومت تیتو به مقام سیاسی مهمی میرسد و همچنان پارتیزانها را با اخبار دروغین فریب میدهد تا باور کنند جنگ هنوز ادامه دارد و از زیرزمین بیرون نیایند.
فیلم «زیرزمین» با تلفیقی از طنز، تراژدی و رئالیسم جادویی، تصویری چندلایه و استعاری از تاریخ پرآشوب بالکان ارائه میدهد. صافاریان ضمن تأکید بر جذابیت بصری و روایت گیرا و شکوهمند فیلم، بر این باور است که همین گیرایی باعث میشود مخاطب از معانی سیاسی و ایدئولوژیک اثر غافل بماند. او اشاره میکند که واقعیتهایی چون حضور تلویزیون دولتی صربستان بهعنوان یکی از تهیهکنندگان فیلم و زمانبندی دریافت نخل طلایی ــ در فاصلهی میان دو کشتار جمعی در منطقه ــ دیدگاه انتقادی تازهای را نسبت به این فیلم برمیانگیزد.
صافاریان تصریح میکند: نمیتوان فیلمی را که با صربستانی همسویی دارد که در بوسنی و هرزگوین دست به قتلعام زده، دوست داشت. او در این کتاب به دنبال پاسخ به پرسشهای بنیادی در نقد فیلم است؛ از جمله اینکه نقش مواضع سیاسی فیلمساز، منتقد و مخاطب در میزان علاقه یا نفرت ما از یک اثر سینمایی چیست؟ تا چه اندازه آگاهی و اطلاعات ما نسبت به موضوع فیلم بر داوریمان اثر میگذارد؟ آیا میتوان پیش از قضاوت دربارهی یک فیلم، راست و دروغ محتوای تاریخی و ایدئولوژیک آن را ارزیابی کرد؟ نسبت میان نقد زیباییشناختی با نقد مضمونی، ایدئولوژیک، سیاسی و اخلاقی چگونه است؟ و آیا لذت زیباییشناختی از یک فیلم میتواند جدا از داوری اخلاقی ما نسبت به مضمون آن باشد؟
این پرسشها در بخشهای مفصل مقدمه و مؤخرهی کتاب با رویکردی تحلیلی بررسی شدهاند. بدنهی اصلی «زیرزمین کوستوریتسا» نیز شامل ترجمهی نوشتههایی از منتقدان موافق و مخالف فیلم است که هر یک از زاویهای متفاوت به تحلیل اثر میپردازند.
کتاب «زیرزمین کوستوریتسا» اثری خواندنی برای دوستداران سینما، پژوهشگران نقد فیلم و کسانی است که به ارتباط میان سیاست، اخلاق و هنر علاقهمندند. این مجموعه، بحثهایی فراتر از مرزهای یک اثر سینمایی را پیش میکشد و به مباحث بنیادین در نقد ایدئولوژیک و زیباییشناسی فیلم میپردازد.
کتاب «زیرزمینِ کوستوریتسا» گردآوری و ترجمهی روبرت صافاریان، مجموعهای از مقالات دربارهی نقد سیاسی فیلم «زیرزمین» به کارگردانی امیر کوستوریتسا است؛ اثری که در سال ۱۹۹۵ ساخته شد و توانست جایزهی نخل طلایی جشنوارهی فیلم کن را از آن خود کند. فیلمنامهی این فیلم را دوشان کواچوویچ نوشته و درونمایهای پیچیده از تاریخ، سیاست و جامعهی بالکان در آن بازتاب یافته است.
در این اثر، مقالاتی از آلن فینکلکراوت، استانکو سرویچ، امیر کوستوریتسا، اسلاوی ژیژک، دینا یوردانووا، جودیت، سین هومرکین و آلکساندرا مارکویچ گردآوری شده است. کتاب با نگاهی تحلیلی به ابعاد سیاسی و ایدئولوژیک فیلم، زوایای پنهان روایت را آشکار میکند.
داستان فیلم «زیرزمین» در خلال جنگ جهانی دوم در بلگراد شکل میگیرد؛ جایی که گروهی از پارتیزانها در زیرزمینی مخفی شده و به ساخت اسلحه مشغولاند. آنان شب و روز خود را در همان مکان میگذرانند، بیآنکه از آن خارج شوند. مارکو، دوست خود «تْسْرنی» (بْلکی) را نیز به زیرزمین میبرد تا او را از خطر نازیها و نیز از دختری که هر دو دوست دارند، دور نگه دارد. بیست سال بعد، مارکو در دوران حکومت تیتو به مقام سیاسی مهمی میرسد و همچنان پارتیزانها را با اخبار دروغین فریب میدهد تا باور کنند جنگ هنوز ادامه دارد و از زیرزمین بیرون نیایند.
فیلم «زیرزمین» با تلفیقی از طنز، تراژدی و رئالیسم جادویی، تصویری چندلایه و استعاری از تاریخ پرآشوب بالکان ارائه میدهد. صافاریان ضمن تأکید بر جذابیت بصری و روایت گیرا و شکوهمند فیلم، بر این باور است که همین گیرایی باعث میشود مخاطب از معانی سیاسی و ایدئولوژیک اثر غافل بماند. او اشاره میکند که واقعیتهایی چون حضور تلویزیون دولتی صربستان بهعنوان یکی از تهیهکنندگان فیلم و زمانبندی دریافت نخل طلایی ــ در فاصلهی میان دو کشتار جمعی در منطقه ــ دیدگاه انتقادی تازهای را نسبت به این فیلم برمیانگیزد.
صافاریان تصریح میکند: نمیتوان فیلمی را که با صربستانی همسویی دارد که در بوسنی و هرزگوین دست به قتلعام زده، دوست داشت. او در این کتاب به دنبال پاسخ به پرسشهای بنیادی در نقد فیلم است؛ از جمله اینکه نقش مواضع سیاسی فیلمساز، منتقد و مخاطب در میزان علاقه یا نفرت ما از یک اثر سینمایی چیست؟ تا چه اندازه آگاهی و اطلاعات ما نسبت به موضوع فیلم بر داوریمان اثر میگذارد؟ آیا میتوان پیش از قضاوت دربارهی یک فیلم، راست و دروغ محتوای تاریخی و ایدئولوژیک آن را ارزیابی کرد؟ نسبت میان نقد زیباییشناختی با نقد مضمونی، ایدئولوژیک، سیاسی و اخلاقی چگونه است؟ و آیا لذت زیباییشناختی از یک فیلم میتواند جدا از داوری اخلاقی ما نسبت به مضمون آن باشد؟
این پرسشها در بخشهای مفصل مقدمه و مؤخرهی کتاب با رویکردی تحلیلی بررسی شدهاند. بدنهی اصلی «زیرزمین کوستوریتسا» نیز شامل ترجمهی نوشتههایی از منتقدان موافق و مخالف فیلم است که هر یک از زاویهای متفاوت به تحلیل اثر میپردازند.
کتاب «زیرزمین کوستوریتسا» اثری خواندنی برای دوستداران سینما، پژوهشگران نقد فیلم و کسانی است که به ارتباط میان سیاست، اخلاق و هنر علاقهمندند. این مجموعه، بحثهایی فراتر از مرزهای یک اثر سینمایی را پیش میکشد و به مباحث بنیادین در نقد ایدئولوژیک و زیباییشناسی فیلم میپردازد.
دستههای مرتبط
تضمین کیفیت
محصول اصلی
پرداخت امن
ارسال سریع
پدیدآورندگان
کتاب زیرزمین کوستوریتسا اثر روبرت صافاریان، انتشارات مرکز
در بوته نقد سیاسی