کتاب اسب سفیدی که به ساز تبدیل می‌شود اثر دوآن لیکسین، ترجمه سمیه نوروزی، انتشارات آفرینگان

کتاب «اسب سفیدی که به ساز تبدیل می‌شود» بازآفرینی‌ای دل‌نشین از یکی از محبوب‌ترین افسانه‌های مغولستان داخلی است. این اثر نوشته‌ی «دوآن لیکسین» و بخشی از مجموعه‌ی ارزشمند «اسطوره‌های مشهور چینی» به شمار می‌آید؛ مجموعه‌ای که با هدف آشنا کردن خوانندگان جوان و ذهن‌های جست‌وجوگر در سراسر جهان با میراث غنی فولکلور، اسطوره و سنت‌های شفاهی چین گردآوری شده است. این داستان، با نثری روان و شاعرانه همراه با تصاویری تأثیرگذار و به‌یادماندنی، خواننده را به دشت‌های پهناور مغولستان می‌برد؛ سرزمینی آزاد و بادخیز، جایی که پیوند میان پسری مهربان و اسب سفیدش به سرچشمه‌ی آفرینش یکی از سازهای شاخص و نمادین موسیقی سنتی منطقه بدل می‌شود. روایت از پسری به نام «سوهو» آغاز می‌شود؛ پسری نیک‌دل که در دشت‌های بی‌کران مغولستان در کنار اسب سفید و وفادارش رشد کرده است. دوستی و هم‌دلی میان آن دو چنان عمیق است که هیچ نیرویی توان جدایی‌شان را ندارد. اما هنگامی که اربابی حریص و نیرومند می‌کوشد تا با زور و ستم اسب را تصاحب کند، سرنوشت تراژیکی رقم می‌خورد. اسب، در نهایت، به سرانجامی اندوه‌بار دچار می‌شود و سوهو را با غمی ژرف و تنهایی دردناک رها می‌کند. در اوج اندوه، شبی سوهو خوابی می‌بیند: اسب سفیدش با روحی آرام به سراغ او می‌آید و نوایی از آرامش در دلش می‌نوازد. سوهو، تحت تأثیر این رؤیای پرمعنا، سازی می‌سازد به نام «مورین خور» یا همان «کمانچه‌ی سر اسب». این ساز، با سر تراشیده‌شده به شکل اسب و صدایی پرطنین و دردمند، بازتابی از عشق، وفاداری و پیوندی جاودانه میان انسان و حیوان است. از آن پس، صدای این ساز نماد وفاداری و یادبود داستان سوهو و اسب سفیدش می‌شود و نسل به نسل در فرهنگ مردم مغولستان جاری می‌ماند. در ژرفای کتاب «اسب سفیدی که به ساز تبدیل می‌شود»، مفاهیمی چون وفاداری، دوستی، عشق، خلاقیت و نیروی ماندگار هنر و خاطره نهفته است. این افسانه، روح زندگی عشایری مغولستان، احترام به طبیعت و همزیستی انسان با دیگر موجودات را با دقت و ظرافت به تصویر می‌کشد. افزون بر این، داستان بر استواری انسان در برابر رنج و غم، و بر این حقیقت تأکید دارد که اندوه می‌تواند سرچشمه‌ی آفرینش و الهام باشد؛ آفرینشی که مرزهای زمان و مکان را درمی‌نوردد. اثر دوآن لیکسین، با روایت گرم و تصویری زنده، یکی از زیباترین و تأثیرگذارترین افسانه‌های شرق آسیا را از نو زنده می‌کند. چه برای آشنایی با سنت‌های فرهنگی چین و مغولستان، چه برای تجربه‌ی بار احساسی و آموزشی داستان، «اسب سفیدی که به ساز تبدیل می‌شود» ادای احترامی‌ است به پیوند ناگسستنی انسان با طبیعت و به قدرت شفابخش موسیقی؛ موسیقی‌ای که از دل سوگ، به زبانی جاودانه از عشق و یاد بدل می‌گردد.