کتاب تئاتر پداگوژیک اثر رحمت امینی، انتشارات افراز

وقتی از تئاتر سخن می‌گوییم، باید بدانیم با هنری روبه‌رو هستیم که ریشه در تاریخ و فرهنگ کهن دارد. صحنه‌ای که امروز مقابل آن می‌نشینیم تا نمایشی را تماشا کنیم، پشت سر خود دست‌کم دو هزار و پانصد سال تاریخ مکتوب دارد. همین پیشینه‌ی عمیق است که سبب شده پیدایش سینما، تلویزیون، اینترنت و دیگر رسانه‌های جدید نتوانند تأثیری جدی بر تئاتر بگذارند. در حالی که بسیاری از هنرها در گذر زمان از رونق افتاده یا به بایگانی تاریخ سپرده شده‌اند، تئاتر همچنان پابرجا و زنده مانده است. این پایداری و جان‌سختی تئاتر در طول تاریخ را می‌توان به ریشه‌های فکری و فرهنگی مستحکم آن نسبت داد. هرچند در دوره‌هایی نمایش‌های سطحی و کم‌مایه نیز روی صحنه رفته‌اند، اما تئاتر در جوهر خود همواره هنری فرهیخته، اندیشه‌ورز و روشنفکرانه به شمار آمده است. با این همه، نباید تئاتر را تنها در محدوده‌ی فرهنگی و هنری‌اش خلاصه کرد. از دوران برتولت برشت به بعد، همگان می‌دانند که تئاتر می‌تواند نقشی آموزشی و تربیتی نیز ایفا کند. به بیان دیگر، تئاتر دیگر صرفاً «تقلید از کنش» در معنای ارسطویی نیست، بلکه ابزاری مؤثر برای آموزش، پرورش و انتقال تجربه‌های انسانی است؛ رسانه‌ای زنده برای یادگیری مفاهیم پایه‌ای زندگی و رشد فردی و اجتماعی. رحمت امینی در کتاب «تئاتر پداگوژیک (تعلیمی-تربیتی)؛ مبانی و معیارها» که از سوی انتشارات افراز منتشر شده، به بررسی جامع این رویکرد پرداخته است. او در فصل نخست کتاب یادآور می‌شود که اصطلاح «تئاتر پداگوژیک» یا همان «تئاتر تعلیمی-تربیتی» منحصر به دوران کودکی نیست و دامنه‌ی آن بزرگ‌سالان را نیز دربر می‌گیرد. با این حال، محور اصلی پژوهش او تمرکز بر تئاتر آموزشی و تربیتی کودکان است؛ زیرا به باور نویسنده، اگر تئاتر بتواند در نظام آموزشی کودکان جایگاهی بیابد، می‌توان مسیر گسترش آن را در دیگر گروه‌های سنی نیز هموار کرد. کتاب «تئاتر پداگوژیک (تعلیمی-تربیتی)؛ مبانی و معیارها» در پنج فصل تنظیم شده است: «کلیات»، «تئاتر مرسوم و تئاتر کاربردی»، «تعلیم و تربیت، بازی، نمایش»، «نمایش تعلیمی-تربیتی کودکان» و «نقش نمایش تعلیمی-تربیتی در آموزش و پرورش». این اثر تلاش می‌کند رابطه‌ی تئاتر با آموزش و پرورش را بازتعریف کرده و نشان دهد چگونه می‌توان از ظرفیت‌های تئاتر برای رشد فکری، اجتماعی و فرهنگی کودکان بهره برد.