کتاب جنگ و رمان‌هایش اثر ابراهیم حسن بیگی، انتشارات سروش

یکی از رویدادهای سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران، جنگ هشت‌سالۀ عراق علیه ایران است. ادبیات دفاع مقدس در دوران جنگ ماهیتی خودجوش داشت و عمدتاً به دست افرادی شکل گرفت که تجربۀ چندانی در عرصۀ نویسندگی نداشتند؛ ازاین‌رو، بسیاری از داستان‌های بر جای‌مانده از آن دوران از استحکام و انسجام ادبی لازم برخوردار نبودند. با این حال، همین تلاش‌های اولیه سرآغازی برای شکوفایی ادبیاتی شد که در گذر زمان پختگی یافت و توانست خلأ موجود در بُعد ادبی جنگ را تا حد زیادی جبران کند. درون‌مایۀ اصلی ادبیات دفاع مقدس بر مفاهیمی چون ایثار، شهادت‌طلبی، تکلیف دینی در دفاع از انقلاب و اسلام، عشق و ایمان به آرمان‌های انقلاب اسلامی و تقدس مسئلۀ دفاع استوار بود. همین ارزش‌های معنوی روح حاکم بر آثار دوران جنگ را شکل دادند و در ذهن نسل آن دوران ماندگار شدند. پس از پایان جنگ، ادبیات دفاع مقدس مسیر تازه‌ای در پیش گرفت و در قالب‌هایی متنوع مانند داستان، خاطره، شعر، روزشمار جنگ و همچنین در تولید فیلم‌های سینمایی با مضمون جنگ ادامه یافت. داستان‌نویسی این دوره از قالب داستان‌های کوتاه دوران جنگ فراتر رفت و به رمان و داستان بلند تبدیل شد. در این آثار، علاوه بر جبهه‌های نبرد، به زندگی پشت جبهه نیز توجه شد و موضوعاتی همچون اسیران آزادشدۀ جنگی یا آزادگان، جانبازان، خانواده‌های شهدا و همچنین ویرانی‌ها و مصائب پس از جنگ به تصویر کشیده شدند. نویسندگان در این دوره با ذهنی آرام‌تر از فشارهای زمان جنگ، توانستند ابعاد انسانی و اجتماعی آن را عمیق‌تر بررسی کنند. کتاب حاضر، خلاصۀ پنجاه‌وچهار رمان مرتبط با موضوع جنگ را به همراه تحلیل کوتاهی از هر یک در بر دارد. این مجموعه می‌تواند راهنمایی ارزشمند برای منتقدان، پژوهشگران و نیز برای کسانی باشد که در زمینه‌های تولید و ساخت فیلم و سریال‌های مرتبط با موضوع دفاع مقدس فعالیت می‌کنند.