کتاب دکتر مصدق و نهضت ملی ایران اثر محمد علی موحد، انتشارات کارنامه

کتاب «خواب آشفته نفت» اثری چهارجلدی از دکتر محمدعلی موحد، چهره‌ای نام‌آشنا در تاریخ و ادبیات ایران است که به همت نشر کارنامه منتشر شده است. این مجموعه، روایتگر یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران با محوریت مسئله نفت و تحولات سیاسی و حقوقی پیرامون آن است. در جلد نخست، دکتر موحد به بررسی رخدادهای تاریخی از «قرارداد دارسی تا سقوط رضاشاه» می‌پردازد و زمینه‌های شکل‌گیری بحران نفت در ایران را با دقتی کم‌نظیر تحلیل می‌کند. جلد دوم و سوم کتاب نیز به موضوع «دکتر مصدق و نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران» اختصاص دارد؛ نویسنده در این بخش با نثری مستند و تحلیلی، ابعاد سیاسی، اجتماعی و حقوقی این جنبش بزرگ ملی را روشن می‌سازد. سرانجام در جلد چهارم، خواننده شاهد مرور وقایع از «کودتای ۲۸ مرداد تا سقوط زاهدی» است؛ دوره‌ای پرچالش که نویسنده آن را با تکیه بر اسناد معتبر و تحلیل‌های دقیق بررسی می‌کند. موحد در «خواب آشفته نفت»، شالوده روایت خود را بر پایه جزئیات حقوقی قراردادها و مذاکرات نفتی بنا نهاده و از این منظر به واکاوی روندهای تاریخی و سیاسی پرداخته است. تسلط او بر مفاهیم حقوق بین‌الملل و سیاست، حاصل سال‌ها تجربه و تحصیل در این حوزه‌هاست. فعالیت به‌عنوان سردبیر روزنامه شرکت نفت در دوران دکتر مصدق و همچنین همکاری در مقام معاون اجرایی سازمان اوپک در آغاز شکل‌گیری آن، به دیدگاه نویسنده عمق و غنا بخشیده است. نتیجه این دانش و تجربه، اثری است ارزشمند، مستند و خواندنی که تاریخ نفت ایران را در قالب نثری شیوا و تحلیلی ارائه می‌کند. موحد «خواب آشفته نفت» را روایتی از مسیر توسعه ایران می‌داند؛ مسیری که در بستری از رویدادهای بزرگ و کوچک شکل گرفته و در آن، چالش‌های جنبش ملی نفت و ابعاد پنهان آن مورد واکاوی قرار گرفته است. این اثر، خواننده را با جزئیات دقیق رخدادهای پشت پرده، روندهای سیاسی و آسیب‌شناسی توسعه در ایران معاصر آشنا می‌کند.