کتاب شهرها و سینما اثر باربارا منل، ترجمه نیما عیسی پور، انتشارات بیدگل

فیلم‌های مرتبط با شهرها همواره جایگاهی ویژه در فرهنگ و هنر داشته‌اند. این آثار برای کسانی که شهر خود را به‌خوبی می‌شناسند، یادآور تجربه‌های زیسته‌اند و برای افرادی که شهر تنها در خیالشان حضوری دور و گاه همچون رویایی شیرین یا کابوسی تلخ است، بستری برای خیال‌پردازی می‌سازند. پرسش مهم اینجاست: سینما چگونه می‌تواند بازتابی از امیدهای شهرسازان و درعین‌حال بازنمایی ترس‌ها و دغدغه‌های شهرنشینان از شهرسازی مدرن باشد؟ همچنین باید پرسید آیا تحلیل فیلم‌های شهری می‌تواند راهی برای پاسخ به بخشی از پرسش‌های بنیادین در مطالعات شهری فراهم آورد؟ فیلم‌های شهری هم نگاهی به گذشته دارند و هم آینده‌ای ممکن را به تصویر می‌کشند. پرسش دیگر این است که این‌گونه فیلم‌ها چه تحولاتی را تجربه کرده‌اند و چه چشم‌اندازی برای شهرها ترسیم می‌کنند. کتاب «شهرها و سینما» تلاشی است برای قرار دادن نظریه‌های شهری و مطالعات سینما در یک گفتگوی مشترک و میان‌رشته‌ای. بخش نخست کتاب به تحلیل سه ژانر شاخص از فیلم‌های شهری می‌پردازد. این تحلیل از سکانس‌های تاریخی آغاز می‌شود و هر ژانر با شهری خاص پیوند می‌خورد: از فیلم‌های شهری دوره جمهوری وایمار، تا فیلم نوآر و پیوند آن با لس‌آنجلس، و در نهایت بازنمایی چهره پاریس در سینمای موج نوی فرانسه. بخش دوم کتاب به واکاوی موضوعات اجتماعی و تاریخی در پیوند با مطالعات شهری اختصاص دارد. این فصل با بررسی رابطه صنعت سینما و شهر آغاز می‌شود، جلوه‌هایی از شهرهای جنگ‌زده و تقسیم‌شده را بازتاب می‌دهد و در ادامه با روایت‌های سینمایی اتوپیا و دیستوپیا در ژانر علمی‌–‌تخیلی به اوج می‌رسد. بخش پایانی کتاب به مسئله هویت و مکان در بستر جهانی‌شدن می‌پردازد. این بخش، حرکت سینمایی از تصویر گتوها و باریوها تا بازنمایی شهر به‌عنوان فضایی برای تمایلات جنسی و هویت‌های متفاوت را دنبال می‌کند و در نهایت به نمایش شهر جهانی در قالب شیوه‌های فراملی سینما ختم می‌شود. کتاب نشان می‌دهد که مدرنیته، شهرسازی و سینما به‌طرزی بنیادین در هم تنیده‌اند. این پیوند، نتیجه تغییرات چشمگیر فیلم‌های شهری در روند جهانی‌شدن است؛ فرآیندی که طی آن، شهر از یک نماد در سینمای ملی به مکانی ممتاز برای روایت‌های سینمایی فراملی تبدیل شده است. «شهرها و سینما» متنی کلیدی و مرجع ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه مطالعات فیلم، مطالعات شهری و مطالعات فرهنگی به شمار می‌آید.