کتاب مفت‌خورها اثر سیمون دوبووار، ترجمه غلامحسین دولت آبادی، انتشارات یکشنبه

کتاب «مفت‌خورها» اثر سیمون دو بووار، نویسنده و فیلسوف برجسته فرانسوی، از جمله آثار نمایشی شاخص او به‌شمار می‌آید. همانند دیگر نوشته‌های دو بووار که اغلب به موضوع زنان و مسائل پیرامون آنان می‌پردازد، این اثر نیز نمایشنامه‌ای با محوریت زنان است. «مفت‌خورها» تضاد و تقابل میان زنان و مردان را در مواجهه با مفهوم آزادی و رهایی بررسی می‌کند و تصویری عمیق از ساختار فکری جوامع مردسالار ارائه می‌دهد. داستان در دوران قرون وسطی رخ می‌دهد و دو بووار آن را در هشت صحنه روایت کرده است. روایت از جایی آغاز می‌شود که مردان دهکده‌ای درگیر جنگی با نام ووسلا تصمیم می‌گیرند برای حفظ جان و پیروزی بر دشمن، زنان، کودکان و سالخوردگان را از دهکده بیرون کنند. آنان در شرایط قحطی و کمبود غذا بر این باورند که باید آذوقه محدود را برای مردان جنگجو ذخیره نمایند تا بتوانند به جنگ ادامه دهند. در پی این تصمیم بی‌رحمانه، گروه زیادی از زنان، کودکان و پیران از دهکده رانده می‌شوند و بسیاری از آنان در خندقی که به دور دهکده کشیده شده، از گرسنگی جان می‌بازند. نمایشنامه «مفت‌خورها» بازتابی از تلاش جامعه‌ای کوچک برای یافتن راه‌حلی به‌ظاهر عقلانی در برابر معضلی اخلاقی و سیاسی است. این اثر درست در سالی نوشته شد که زنان فرانسوی برای نخستین‌بار حق رأی به‌دست آوردند، و فضای آن به‌وضوح تحت‌تأثیر تحولات اجتماعی و سیاسی آن دوران است. دو بووار در این اثر به نقد تفکر مردانه‌ای می‌پردازد که ارزش انسان را تنها در توانایی جنگیدن و نقش فعال در میدان نبرد می‌بیند. از نگاه او، در چنین جامعه‌ای، زنان، کودکان و سالمندان به‌عنوان اعضای «بی‌مصرف» و غیرجنگجو نادیده گرفته می‌شوند و طرد سیستماتیک آنان، چهره‌ای تلخ از نابرابری و بی‌عدالتی انسانی را آشکار می‌سازد. این نمایشنامه نه‌تنها اثری ادبی، بلکه بیانیه‌ای اندیشه‌ورزانه درباره طرد اجتماعی و جایگاه زنان در جوامع مردسالار است؛ اثری که با تحلیل نقش قدرت، اخلاق و جنسیت، هنوز هم برای مخاطبان امروزی معنا و اهمیت ویژه‌ای دارد.