کتاب تاریخ مختصر زن ستیزی اثر جک هالند، ترجمه آزاده غیبی زاد، انتشارات کندوکاو

کتاب «تاریخ مختصر زن‌ستیزی» نوشته‌ی جَک هالَند، روزنامه‌نگار و مقاله‌نویس فقید ایرلندی، یکی از آثار برجسته‌ای است که به پرسشی بنیادین و هولناک می‌پردازد: چگونه می‌توان ستم و خشونتی را توضیح داد که در طول تاریخ بر نیمی از جمعیت جهان روا داشته شده است؟ هالند در این کتاب، با سفری ژرف و روشنگرانه در میان قرن‌ها، قاره‌ها و تمدن‌ها، نگرش‌های تاریخی و معاصر نسبت به زنان را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه زن‌ستیزی در اشکال گوناگون خود، بخش جدایی‌ناپذیری از تاریخ بشر بوده است. به باور هالند، زن‌ستیزی مفهومی فراگیر است که نهادهایی چون کلیسا، پدیده‌ی شکار جادوگران، نظریه‌های جنسی، ایدئولوژی‌های افراطی مانند نازیسم و حتی جنبش‌های موسوم به «حامیان زندگی» را دربر می‌گیرد. او همچنین به جهان در حال توسعه‌ی امروز اشاره می‌کند؛ جایی‌که زنان همچنان قربانی مستقیم فقر، جنگ، بیماری و باورهای مذهبی افراطی هستند و پیوسته در معرض خطرات فزاینده و ناعادلانه قرار دارند. این اثر با پژوهشی گسترده و دقیق، بی‌عدالتی تاریخی و پایدار علیه زنان را آشکار می‌سازد. پرسش‌های مطرح‌شده در کتاب، به بنیادی‌ترین مفاهیم وجود انسان چون جنسیت، عشق، خشونت و نقض حقوق بشر می‌پردازد؛ اموری که در طول تاریخ، زندگی اجتماعی انسان را شکل داده و آزادی و کرامت زن را در مقیاسی تقریباً غیرقابل‌تصور محدود کرده‌اند. در بخشی از کتاب آمده است: پدرم عاشق تاریخ و زنان بود؛ دو علاقه‌ای که موجب شد به مسئله‌ی زن‌ستیزی توجهی عمیق پیدا کند، هرچند این موضوع با حرفه‌ی او در زمینه‌ی سیاست ایرلند شمالی تفاوتی کامل داشت. او در سال ۲۰۰۲ نوشتن کتاب «زن‌ستیزی؛ کهن‌ترین تعصب جهان» را آغاز کرد، اثری که به گفت‌وگوهای تازه‌ای در این حوزه دامن زد. جالب آن‌که هرگاه با مردان دیگر درباره‌ی موضوع کارش سخن می‌گفت، اغلب تصور می‌کردند در حال نگارش دفاعیه‌ای از زن‌ستیزی است؛ واکنشی که او را شگفت‌زده می‌کرد. پرسش رایج دیگر این بود که چرا مردی باید درباره‌ی چنین موضوعی کتاب بنویسد؟ پاسخش ساده بود: «چرا که نه؟ مگر نه این‌که ما خود، ابداع‌کننده‌اش بودیم؟» امروز، در روزگاری که خود را متمدن می‌دانیم، زن‌ستیزی نه‌تنها سرچشمه‌ی ظلم و بی‌عدالتی، بلکه مانعی برای توسعه‌ی انسانی و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی شناخته می‌شود. با این حال، نابرابری جنسیتی همچنان پابرجاست. زنان در بسیاری از کشورها، از جمله ایالات متحده، کمتر از مردان مزد می‌گیرند و حقوقی که با تلاش فراوان طی دهه‌ها به‌دست آمده بود، دوباره در معرض تضعیف قرار گرفته است. برابری واقعی جنسیتی هنوز دست‌نیافتنی است؛ زیرا در گوشه‌وکنار جهان، ترکیب تبعیض جنسیتی با فقر، نادانی، بنیادگرایی و بیماری همچنان شرایط زنان را در قرن بیست‌ویکم به اندازه‌ی قرون گذشته دشوار ساخته است.