کتاب نمایندگان امر، نمایندگان کلام اثر آراز بارسقیان، انتشارات امیرکبیر

کتاب «نمایندگان امر، نمایندگان کلام» اثر «آراز بارسقیان»، خواننده را به سفری تاریخی با عنوان «دوازده سال با کانون نویسندگان ایران و اهالی آن از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷» دعوت می‌کند. این اثر بر پایه ارزیابی و بررسی خاطرات اعضای کانون نویسندگان ایران شکل گرفته و برای تدوین و تبیین تاریخچه این کانون تا سال ۱۳۵۷ مورد استفاده قرار گرفته است. بارسقیان در این کتاب، سیر سال‌به‌سال وضعیت کانون نویسندگان ایران را از روزگار نبود چنین مرکزی تا واپسین روزهای سقوط رژیم پهلوی تحلیل می‌کند. در «نمایندگان امر، نمایندگان کلام»، نویسنده نه‌تنها به تحولات درونی و روند شکل‌گیری و گسترش کانون می‌پردازد، بلکه با نگاهی دقیق، رویدادهای سیاسی و اجتماعی مهم آن دوران را نیز بررسی می‌نماید. یکی از حوادث اثرگذار در این مسیر، واقعه سیاهکل است؛ رویدادی که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر فعالیت‌ها و سرنوشت اعضای کانون نویسندگان ایران تأثیر گذاشت. در پی این حادثه، مسیر بسیاری از نویسندگان و روشنفکران عضو کانون تغییر یافت و فضای فکری و فرهنگی آن نیز دگرگون شد. پایان کتاب به یکی از مناقشات مهم و تعیین‌کننده در تاریخ کانون نویسندگان ایران اختصاص دارد. این بخش که به سال ۱۳۵۸ مربوط می‌شود، به مسئله انشعاب و اختلاف میان اعضای حزب توده و دیگر اعضای کانون می‌پردازد و تا نیمه‌شب سه‌شنبه، یازدهم دی‌ماه همان سال، ادامه می‌یابد. مؤلف برای بازنمایی دقیق این رویدادها به خاطرات حاضران، مقالات مطبوعاتی و نوشته‌هایی که در آن روزها منتشر می‌شد، استناد کرده است. «نمایندگان امر، نمایندگان کلام» علاوه بر استفاده از اسنادی که پیش‌تر منتشر نشده بودند، مجموعه‌ای از عکس‌های کمتر دیده‌شده را نیز در بر دارد؛ تصاویری که از آرشیو روزنامه کیهان گردآوری شده و برای نخستین بار در این کتاب منتشر شده‌اند. این عکس‌ها به لحظاتی تاریخی همچون تشییع پیکر جلال آل‌احمد، شب‌های شعر گوته و دیگر رویدادهای فرهنگی آن دوران اختصاص دارند؛ تصاویری از شاعران، نویسندگان و روشنفکرانی که بخشی از حافظه فرهنگی معاصر ایران را شکل داده‌اند.