کتاب خواهران ماکیوکا اثر جونیچیرو تانیزاکی، ترجمه صفورا ولی زاده، انتشارات نشر نون

رمان «خواهران ماکیوکا» یکی از آثار برجسته و ماندگار ادبیات کلاسیک ژاپن است که تصویری دقیق و چندلایه از فرهنگ و جامعه ژاپن در سال‌های منتهی به جنگ جهانی دوم ارائه می‌دهد. «جونیچیرو تانیزاکی» در این اثر با روایت زندگی یک خانواده نسبتاً مرفه با چهار دختر، سرنوشت یک طبقه اجتماعی را در مواجهه با دگرگونی‌های ناشی از جنگ و مدرنیسم بازتاب می‌دهد و بدین ترتیب معیاری برای شناخت و درک تحولات آن دوران پیش روی خواننده قرار می‌دهد. ### بستر و زمان داستان ماجرا در شهر اوساکا روایت می‌شود و وقایع بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۱ را به تصویر می‌کشد. هر یک از چهار خواهر خانواده ماکیوکا نماینده بخشی از جامعه ژاپن آن زمان هستند. خواهر بزرگ‌تر، با وجود انتقال به توکیو که شهری مدرن محسوب می‌شود، همچنان به اصالت خانوادگی و جایگاه گذشته می‌بالد و نمی‌تواند ارزش‌زدایی‌های جهان مدرن را بپذیرد. خواهران دیگر نیز با ویژگی‌هایی چون سازش‌پذیری، احساس قربانی بودن و ناتوانی در هماهنگی با تغییرات اجتماعی توصیف می‌شوند. ### محوریت روایت هسته اصلی رمان بر زندگی «یوکیکو»، خواهر میانه، متمرکز است. او در اوایل سی‌سالگی هنوز ازدواج نکرده و این مسأله بزرگ‌ترین نگرانی خانواده را شکل می‌دهد. در جامعه سنتی ژاپن آن روز، تجرد در این سن امری ناپذیرفتنی به شمار می‌آمد و برخلاف بسیاری از جوامع مدرن که ازدواج دیرهنگام طبیعی بود، در ژاپن سنتی تأکید بر ازدواج در سنین پایین وجود داشت. فشار ازدواج یوکیکو به شکلی غیرمستقیم بر خواهر کوچک‌تر، «تاپیکو»، نیز تأثیر می‌گذارد؛ زیرا نامزد او ناگزیر منتظر است تا ابتدا خواهر میانی ازدواج کند، چرا که سنت خانوادگی بر ترتیب ازدواج خواهران تأکید دارد. ### تحولات بیرونی و تأثیر آن بر خانواده در کنار دغدغه‌های خانوادگی، حوادثی همچون وقوع سیل و شروع جنگ جهانی دوم نیز بر سرنوشت این شخصیت‌ها سایه می‌افکند. این رویدادها نشان می‌دهند که تغییرات فردی و خانوادگی در دل تحولات بزرگ‌تر اجتماعی و سیاسی رخ می‌دهند. پیامد این شرایط سقوط تدریجی خانواده اشرافی ماکیوکا به طبقات متوسط و حتی زیر متوسط جامعه است؛ تحولی که به‌خوبی تلاقی سنت و مدرنیسم را بر بستری تراژیک نشان می‌دهد. ### جایگاه ادبی و هنری رمان «خواهران ماکیوکا» نه تنها داستانی خانوادگی، بلکه روایتی عمیق از تقابل جامعه سنتی ژاپن با مدرنیسم است؛ روایتی که فرهنگ، تاریخ و ذهنیت مردم ژاپن در آستانه جنگ را به نمایش می‌گذارد. این اثر با جهان‌شمولی و قدرت توصیفی خود توانست جوایز ادبی معتبر، از جمله جوایز «ماینیچی» و «آساهی» را کسب کند. همچنین، اقتباس سینمایی موفقی با همین نام به کارگردانی «کن ایچیکاوا» ساخته شد که بیش از پیش جایگاه این شاهکار کلاسیک را در فرهنگ ژاپن تثبیت کرد. رمان «خواهران ماکیوکا» اثری است که همزمان در سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی روایتی ژرف ارائه می‌دهد و همچنان یکی از متون مهم برای شناخت ادبیات ژاپن و تحولات فرهنگی آن دوران به شمار می‌آید.