کتاب شرح حدیث جنود عقل و جهل اثر سید روح الله خمینی، انتشارات تنظیم و نشر آثار امام خمینی

کتاب «شرح حدیث جنود عقل و جهل» اثری گران‌سنگ از عالم ربانی و مرجع بزرگ شیعه، حضرت آیت‌الله سید روح‌الله خمینی است. ایشان در این اثر ارزشمند، با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، به شرح و تبیین حدیثی مشهور می‌پردازند که از مهم‌ترین احادیث در حوزه اخلاق و عرفان اسلامی به شمار می‌آید. این کتاب سرشار از معارف اخلاقی، انسانی و عرفانی است و مباحثی ژرف در زمینه‌های عرفان نظری، انسان‌شناسی، اخلاق، فلسفه اسلامی و شرح حدیث را در بر دارد. «شرح حدیث جنود عقل و جهل» در حقیقت تفسیری جامع از ویژگی‌ها و صفات سپاهیان عقل و جهل است؛ حدیثی که شیخ کلینی در کتاب ارزشمند «اصول کافی» از امام جعفر صادق علیه‌السلام روایت کرده است. حضرت امام خمینی قدس‌سره، با تبحر و تسلط عمیق در علوم دینی و فلسفی، این شرح را به گونه‌ای ارائه کرده‌اند که به یکی از منابع قابل اتکا و ماندگار در تفسیر احادیث اخلاقی تبدیل شده است. بلاغت قلم، عمق اندیشه و نظم فکری ایشان در این اثر، آن را به مرجعی برجسته در حوزه اخلاق و معرفت اسلامی بدل ساخته است. حدیث شریف «جنود عقل و جهل» دربردارنده نکات دقیق و ظرایف معنوی فراوانی است که تنها با نگاهی ژرف‌اندیش و عرفانی می‌توان بدان دست یافت؛ و امام خمینی با بینشی عمیق و زبانی شیوا، این مفاهیم نورانی را به زیباترین وجه تبیین کرده‌اند. ایشان در مقدمه‌ی کتاب، انگیزه‌ی خود از نگارش این اثر را نقد روش‌های رایج علمای اخلاق می‌دانند و بر این باورند که شیوه‌های متداول در تربیت اخلاقی، بیشتر نظری و اصطلاحی بوده و کمتر به عرصه‌ی عمل راه یافته است. بر همین اساس، امام خمینی هدف اصلی از شرح احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام را «تصفیه و تهذیب نفس» معرفی کرده و می‌کوشند تا راه کسب این فضیلت را از دل سخنان معصومان استخراج کرده و بی‌واسطه در اختیار سالکان طریق ایمان قرار دهند. بدین‌سان، کتاب «شرح حدیث جنود عقل و جهل» نه‌تنها تفسیری از یک حدیث، بلکه آیینه‌ای از اندیشه، عرفان و اخلاق اسلامی است که مطالعه‌ی آن، روح انسان را به سوی معرفت، تزکیه و خودسازی رهنمون می‌سازد.