کتاب گزیده طنز عبدالرحمن جامی اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، انتشارات نیستان
آثار منظوم - طنزآوران ایران صفاریه تا قاجاریه
کتاب گزیده طنز عبدالرحمن جامی اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، انتشارات نیستان
آثار منظوم - طنزآوران ایران صفاریه تا قاجاریه
ناشر : نیستان
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
۱۴۰۱سال انتشار شمسی
شومیزنوع جلد
کتاب «گزیده طنز عبدالرحمن جامی (آثار منظوم)» مجموعهای از گزیدهاشعار نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی است که به کوشش ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری گردآوری شده است. انتشارات «کتاب نیستان» این اثر را در قالب مجموعهٔ «طنزآوران ایران (صفاریه تا قاجاریه)» منتشر کرده است.
ادبیات شوخطبعانه را میتوان همزاد تاریخ ادبیات جهان دانست. شوخطبعی و شیرینزبانی از ویژگیهای درونی انسان است و بیتردید هنر و ادبیات، بهعنوان بازتاب خلاقیت، احساس و اندیشهٔ آدمی، از سرشت و خوی او تأثیر میپذیرد. شاعران و نویسندگان پارسیگوی نیز از نخستین روزگار شکلگیری ادبیات فارسی، روح شوخطبعی را در آثار خود دمیدهاند؛ گاه در قالب آثاری سراسر طنز و گاه بهصورت لطیف و ضمنی در میان دیگر نوشتهها.
مولانا نورالدین عبدالرحمن جامی در شب بیستوسوم ماه شعبان سال ۸۱۷ هجری قمری در خراسان به دنیا آمد و در هفدهم محرم سال ۸۹۸ هجری قمری در سن هشتاد و یک سالگی در هرات درگذشت. از آثار برجستهٔ او میتوان به «دیوان اشعار»، «هفت اورنگ»، «بهارستان» و «نفحاتالانس» اشاره کرد. پژوهشگران و صاحبان نظر، که قرن یازدهم هجری ـ همزمان با دوران صفویه و آغاز سبک هندی ـ را پایان دورهٔ کلاسیک ادب فارسی میدانند، از جامی بهعنوان آخرین شاعر بزرگ ادب کلاسیک فارسی یاد میکنند.
جامی از معدود شاعرانی بود که در زمان حیات خود در میان عامهٔ مردم، صاحبان علم و حتی حاکمان، جایگاهی ارجمند داشت. روایتهای تاریخی از شوخیها و ظرافتهای او در حضور فقها، قاضیان و فرمانروایان، نشان از جایگاه رفیع او در نگاه جامعه دارد. با توجه به تألیفاتش و گفتههای معاصرانش در تذکرهها، روشن میشود که بخش عمدهٔ اعتبار وی در حیات خویش، برآمده از منزلت عرفانی و سلوک سلوکی او بود.
پایبندی جامی به شریعت و آموزههای دینی سبب شد که در نگاه علمای دین و اهل شریعت نیز شخصیتی محترم و قابل اعتماد بهشمار آید. ازاینرو، بهرهگیری چنین عارفی از زبان طنز، در حکم تأیید عرفانی به مشروعیت و ارزش این شیوهٔ بیان است؛ چراکه نشان میداد طنز و شوخطبعی منافاتی با وقار، عرفان و دینداری ندارد. در حقیقت، ارزش و ظرافت بسیاری از مطایبات و لطایف جامی در گرو جایگاه معنوی و شخصیت عرفانی اوست.
بیتردید، عارف و اندیشمندی بزرگ چون جامی با استفادهٔ هوشمندانه از زبان طنز در آثار اخلاقی و عرفانی خود، نقش مهمی در رسمیتبخشی به ادبیات طنز در سنت فارسی ایفا کرد. اگر حمایت و حضور او و دیگر بزرگان همعصرش نبود، ممکن بود طنز فارسی بهجای آنکه شاخهای پربار و اثرگذار شود، به ناحق در معرض تهمت و تکفیر قرار گیرد و ادبیات فارسی از این جلوهٔ شادیبخش بیبهره بماند.
شوخطبعیهای جامی را میتوان در سه بخش اصلی دستهبندی کرد:
الف) طنزهای منظوم یا سرودههای طنزآمیز، که نمود برجستهٔ آن در مثنویهای او، بهویژه در مجموعهٔ «هفت اورنگ» دیده میشود.
ب) طنزهای منثور و حکایات شوخ، که جامعترین نمود آن در کتاب «بهارستان» است؛ اثری به شیوهٔ مقامه و برگرفته از الگوی «گلستان» سعدی.
ج) مطایبات، لطیفهها و حاضرجوابیها، که بازتاب ظرافت و نکتهسنجی او در گفتوگوهای روزمره بود.
جامی بهدلیل روحیهٔ عارفانه و متشرع خود، از هزل و سخنان بیهوده پرهیز میکرد و اغلب طنزهایش دربردارندهٔ نکات اخلاقی، تربیتی و تعلیمی است. این رویکرد نشان میدهد که گرایش او به طنز، حاصل ذوق شخصی صرف نبود، بلکه از باور اخلاقی و بینش دینی سرچشمه میگرفت.
ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری در تدوین مجموعهٔ حاضر، یک جلد را به طنزهای منظوم و جلدی دیگر را به طنزهای کتاب «بهارستان» بههمراه مطایبات منقول از «لطایفالطوایف» اختصاص دادهاند. کتاب «گزیده طنز عبدالرحمن جامی (آثار منظوم)» شامل مجموعهای از طنزهای منظوم این شاعر برجستهٔ قرن نهم هجری است.
کتاب «گزیده طنز عبدالرحمن جامی (آثار منظوم)» مجموعهای از گزیدهاشعار نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی است که به کوشش ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری گردآوری شده است. انتشارات «کتاب نیستان» این اثر را در قالب مجموعهٔ «طنزآوران ایران (صفاریه تا قاجاریه)» منتشر کرده است.
ادبیات شوخطبعانه را میتوان همزاد تاریخ ادبیات جهان دانست. شوخطبعی و شیرینزبانی از ویژگیهای درونی انسان است و بیتردید هنر و ادبیات، بهعنوان بازتاب خلاقیت، احساس و اندیشهٔ آدمی، از سرشت و خوی او تأثیر میپذیرد. شاعران و نویسندگان پارسیگوی نیز از نخستین روزگار شکلگیری ادبیات فارسی، روح شوخطبعی را در آثار خود دمیدهاند؛ گاه در قالب آثاری سراسر طنز و گاه بهصورت لطیف و ضمنی در میان دیگر نوشتهها.
مولانا نورالدین عبدالرحمن جامی در شب بیستوسوم ماه شعبان سال ۸۱۷ هجری قمری در خراسان به دنیا آمد و در هفدهم محرم سال ۸۹۸ هجری قمری در سن هشتاد و یک سالگی در هرات درگذشت. از آثار برجستهٔ او میتوان به «دیوان اشعار»، «هفت اورنگ»، «بهارستان» و «نفحاتالانس» اشاره کرد. پژوهشگران و صاحبان نظر، که قرن یازدهم هجری ـ همزمان با دوران صفویه و آغاز سبک هندی ـ را پایان دورهٔ کلاسیک ادب فارسی میدانند، از جامی بهعنوان آخرین شاعر بزرگ ادب کلاسیک فارسی یاد میکنند.
جامی از معدود شاعرانی بود که در زمان حیات خود در میان عامهٔ مردم، صاحبان علم و حتی حاکمان، جایگاهی ارجمند داشت. روایتهای تاریخی از شوخیها و ظرافتهای او در حضور فقها، قاضیان و فرمانروایان، نشان از جایگاه رفیع او در نگاه جامعه دارد. با توجه به تألیفاتش و گفتههای معاصرانش در تذکرهها، روشن میشود که بخش عمدهٔ اعتبار وی در حیات خویش، برآمده از منزلت عرفانی و سلوک سلوکی او بود.
پایبندی جامی به شریعت و آموزههای دینی سبب شد که در نگاه علمای دین و اهل شریعت نیز شخصیتی محترم و قابل اعتماد بهشمار آید. ازاینرو، بهرهگیری چنین عارفی از زبان طنز، در حکم تأیید عرفانی به مشروعیت و ارزش این شیوهٔ بیان است؛ چراکه نشان میداد طنز و شوخطبعی منافاتی با وقار، عرفان و دینداری ندارد. در حقیقت، ارزش و ظرافت بسیاری از مطایبات و لطایف جامی در گرو جایگاه معنوی و شخصیت عرفانی اوست.
بیتردید، عارف و اندیشمندی بزرگ چون جامی با استفادهٔ هوشمندانه از زبان طنز در آثار اخلاقی و عرفانی خود، نقش مهمی در رسمیتبخشی به ادبیات طنز در سنت فارسی ایفا کرد. اگر حمایت و حضور او و دیگر بزرگان همعصرش نبود، ممکن بود طنز فارسی بهجای آنکه شاخهای پربار و اثرگذار شود، به ناحق در معرض تهمت و تکفیر قرار گیرد و ادبیات فارسی از این جلوهٔ شادیبخش بیبهره بماند.
شوخطبعیهای جامی را میتوان در سه بخش اصلی دستهبندی کرد:
الف) طنزهای منظوم یا سرودههای طنزآمیز، که نمود برجستهٔ آن در مثنویهای او، بهویژه در مجموعهٔ «هفت اورنگ» دیده میشود.
ب) طنزهای منثور و حکایات شوخ، که جامعترین نمود آن در کتاب «بهارستان» است؛ اثری به شیوهٔ مقامه و برگرفته از الگوی «گلستان» سعدی.
ج) مطایبات، لطیفهها و حاضرجوابیها، که بازتاب ظرافت و نکتهسنجی او در گفتوگوهای روزمره بود.
جامی بهدلیل روحیهٔ عارفانه و متشرع خود، از هزل و سخنان بیهوده پرهیز میکرد و اغلب طنزهایش دربردارندهٔ نکات اخلاقی، تربیتی و تعلیمی است. این رویکرد نشان میدهد که گرایش او به طنز، حاصل ذوق شخصی صرف نبود، بلکه از باور اخلاقی و بینش دینی سرچشمه میگرفت.
ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری در تدوین مجموعهٔ حاضر، یک جلد را به طنزهای منظوم و جلدی دیگر را به طنزهای کتاب «بهارستان» بههمراه مطایبات منقول از «لطایفالطوایف» اختصاص دادهاند. کتاب «گزیده طنز عبدالرحمن جامی (آثار منظوم)» شامل مجموعهای از طنزهای منظوم این شاعر برجستهٔ قرن نهم هجری است.
برچسبهای مرتبط
کتاب گزیده طنز عبدالرحمن جامی اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، انتشارات نیستان
آثار منظوم - طنزآوران ایران صفاریه تا قاجاریه