کتاب هنر جنگ اثر جسیکا هگی، ترجمه ایلناز شیرعلیان، انتشارات گوتنبرگ

کتاب «هنر جنگ: رساله باستانی سون تزو در قالب نگاره و نمودار» نوشته جسیکا هگی، برداشتی نو و مدرن از اثر کلاسیک و استراتژیک «هنر جنگ» سان تزو است. این کتاب با نگاهی خلاقانه، مفاهیم عمیق این رساله نظامی را از قالب متن به زبان تصویر و نمودار منتقل می‌کند. هگی در این اثر کوشیده است تا با بهره‌گیری از نمودارهای دایره‌ای، چارت‌های خطی، دیاگرام‌های مفهومی و طرح‌های ساده و گویا، اندیشه‌های گاه پیچیده و استعاری سان تزو را برای مخاطب امروزی ملموس و قابل درک سازد. در این کتاب، به‌جای ارائه صرف یک ترجمه کلاسیک، هر جمله یا گزاره کلیدی از «هنر جنگ» به‌عنوان نقطه آغاز یک تصویر بصری در نظر گرفته شده است. این تصاویر در برخی موارد مینیمال و ساده‌اند و در مواردی دیگر، با ساختاری چندلایه و مفهومی طراحی شده‌اند. برای نمونه، در جایی که سان تزو از ضرورت شناخت دشمن و خود سخن می‌گوید، هگی این ایده را در قالب یک نمودار ونی تصویر می‌کند؛ نموداری که در آن، نقطه تلاقی شناخت از خود و شناخت از دشمن، نماد پیروزی است. در نموداری دیگر، او مفهوم عدم قطعیت در میدان نبرد را با خطوط متقاطع و مسیرهای متغیر نشان می‌دهد تا اهمیت انعطاف‌پذیری و سازگاری استراتژی با شرایط پویا را برجسته سازد. یکی از ویژگی‌های چشمگیر این کتاب آن است که مفاهیم نظامی سان تزو را از محدوده جنگ نظامی فراتر می‌برد و آن‌ها را در عرصه‌هایی چون کسب‌وکار، سیاست، روابط انسانی و زندگی روزمره نیز کاربردی می‌سازد. هگی با تبدیل مفاهیم انتزاعی به تصاویر و ساختارهای بصری، راهی تازه برای درک و به‌کارگیری عملی این آموزه‌ها در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. در بخشی از کتاب که به موضوع فریب در جنگ پرداخته می‌شود، نموداری از رابطه میان فریب، ادراک و واقعیت ترسیم شده است که نشان می‌دهد چگونه می‌توان با جهت‌دهی به برداشت حریف، واقعیت میدان را به سود خود تغییر داد. در مثالی دیگر، هنگامی که سان تزو بر اهمیت آمادگی در برابر حمله و پرهیز از رویارویی مستقیم تأکید دارد، هگی این مفهوم را با تصویری از توازن نیروها و نقاط گریز، به‌زیبایی تبیین می‌کند. کتاب «هنر جنگ: رساله باستانی سون تزو در قالب نگاره و نمودار» اثر جسیکا هگی، نه تلاشی برای جایگزینی با متن اصلی، بلکه کوششی در جهت بازخوانی و ترجمه دوباره آن به زبانی سازگار با ذهن و درک انسان معاصر است. در جهانی که با حجم گسترده‌ای از داده و اطلاعات روبه‌رو هستیم، این اثر راهی برای ساده‌سازی مفاهیم پیچیده فراهم می‌آورد و به‌ویژه برای مخاطبانی که با زبان گرافیکی و تصویری ارتباط بهتری برقرار می‌کنند، دیدگاهی تازه و کارآمد از یکی از مهم‌ترین متون کلاسیک اندیشه نظامی و استراتژیک جهان ارائه می‌دهد.