کتاب تلخ و شیرین اثر سوزان کین، ترجمه علی حاج زوار، انتشارات نشر نوین توسعه

در رویارویی با زندگی و پدیده‌های پیرامون، اگر با نگاهی متفکرانه و پرسش‌گرانه به جهان بنگریم، درمی‌یابیم که «اندوه، عمیق‌تر از شادمانی است». درک این حقیقت که «اندوه، بی‌غمی نیست» کلید فهم بسیاری از لایه‌های هستی است. مطلع معروف غزل حافظ، «ما سرخوشانِ مست، دل از دست داده‌ایم»، سال‌هاست که محل بحث و تردید بسیاری از اهل ادب بوده است. گروهی بر این باورند که به‌جای واژه‌ی «سرخوشان» باید «بی‌غمان» آورده شود؛ اما در حقیقت، جان و گوهر سخن حافظ در واژه‌ی «سرخوشی» نهفته است. سرخوشی، به‌معنای راستینش، همان جوهر ناب انسانی است که سوزان کین در کتاب تأمل‌برانگیز خود با عنوان «تلخ‌وشیرین» بدان پرداخته است. این کتاب، با نگاهی ژرف و آمیخته به اندوه و تمنا، سرخوشانه از اهمیت شناخت و درک جهان درون و بیرون انسان سخن می‌گوید. نویسنده، بی‌وقفه روایت زندگی خویش و دیگران را در تار و پود اثرش می‌تند و لحظه‌های تلخ و شیرین را در برابر خواننده می‌گذارد تا گشودگی‌های زندگی را در میان تسلی‌ناپذیری دردهای هستی آشکار سازد. نمونه‌ای از همین درک عمیق را می‌توان در نواختن آداجیوی ودران اسماعیلوویچ، ویولن‌سل‌نوازی اهل سارایوو، مشاهده کرد. او در میدان روبه‌روی نانوایی محله‌اش ــ در میانه‌ی جنگی خون‌بار ــ نشست و برای یادبود بیست‌ودو نفر از کشته‌شدگان صف نانوایی، هر روز آداجیو می‌نواخت؛ در حالی‌که مرگ، از رگ گردن به او و به مردم آن شهر نزدیک‌تر بود. آداجیو، نه مرثیه‌ای برای مردگان، بلکه یادبودی است تلخ‌وشیرین از زندگی‌هایی که در آتش جنگ از میان رفتند؛ یادآور اینکه دشمنان انسان و آزادی، هر کاری هم بکنند، اراده‌ی ما برای زیستن خاموش نخواهد شد. کتاب «تلخ‌وشیرین» سوزان کین، در حقیقت تلاشی ژرف برای یادآوری، تمرین و فهم دوباره‌ی همین نکته‌ی ظریف و در حال فراموشی است: اینکه انسان، حتی در اندوه، سرچشمه‌ی زندگی را از یاد نمی‌برد.