کتاب شاهنشاهی هخامنشی اثر جان مانوئل کوک، ترجمه مرتضی ثاقب فر، انتشارات ققنوس

کتاب «شاهنشاهی هخامنشی» به بررسی تاریخ امپراتوری ایران می‌پردازد و روند شکل‌گیری و گسترش اعتقادات مذهبی، سازمان نیروهای مسلح، هنر و معماری این دوره را تحلیل می‌کند. «جان مانوئل کوک»، نویسنده کتاب، ابتدا از ظهور و نقش مادها و پارس‌ها سخن می‌گوید و سپس به زندگی و کردارهای کوروش بزرگ، بنیان‌گذار سلسله هخامنشی، می‌پردازد. به گفته او، «پارسوا» نخستین سرزمینی بود که قوم پارس در آن سکونت یافت. وی معتقد است که «پارسوا» در ناحیه‌ای قرار داشته که امروزه آن را کردستان ایران می‌نامند؛ منطقه‌ای در جنوب دریاچه ارومیه و شمال دره‌هایی که راه باستانی خراسان بزرگ از آن می‌گذشت. کوروش، کشورگشای نامدار تاریخ ایران، در آغاز راه با وجود نداشتن نیروی نظامی منسجم و آموزش‌دیده، توانست پایه‌های یکی از قدرتمندترین امپراتوری‌های جهان را بنیان نهد. او ناچار بود به تربیت و آموزش سپاه خود، به‌ویژه سواره‌نظام پارسی، بپردازد؛ چرا که سربازانش در ابتدا با فنون سواری آشنایی چندانی نداشتند. در میان فرمانروایان بزرگ تاریخ، کمتر کسی به اندازه کوروش بزرگ از احترام و ستایش نسل‌های بعدی برخوردار شده است. هرودوت، تاریخ‌نویس یونانی، او را پادشاهی مهربان و نیک‌خو توصیف می‌کند و می‌نویسد ایرانیان از وی با عنوان «پدر» یاد می‌کردند، زیرا همواره در جهت آسایش و سعادت مردم خود می‌کوشید.