کتاب تاریخ کامل ایران اثر حسن پیرنیا و عباس اقبال آشتیانی، انتشارات بدرقه جاویدان

کتاب «تاریخ کامل ایران» چکیده‌ای ارزشمند از تاریخ این سرزمین باستانی است که در دو بخش تنظیم شده است: بخش نخست مربوط به دوران پیش از اسلام، به قلم استاد برجسته حسن پیرنیا، و بخش دوم درباره‌ی دوران پس از اسلام، نوشته‌ی استاد عباس اقبال آشتیانی. این اثر گران‌مایه برای کسانی که حوصله‌ی مطالعه‌ی مباحث مفصل تاریخی را ندارند و در عین حال دوست‌دار شناخت تاریخ درخشان و تمدن کهن ایران هستند، کتابی بسیار دل‌پذیر و سودمند به شمار می‌آید. اعتبار این کتاب را می‌توان در نام نویسندگان آن جست‌وجو کرد. بخش نخست، با عنوان «تاریخ قبل از اسلام»، به قلم میرزا حسن‌خان پیرنیا، مشهور به مشیرالدوله، از رجال خوش‌نام مشروطه نوشته شده است. او در دوران پادشاهی رضا شاه پهلوی، همچون بسیاری از مردان شایسته و وطن‌دوست آن عصر، از سیاست کناره گرفت و به خانه‌نشینی پرداخت. همین کناره‌گیری و آرامش سیاسی حاصل‌شده در کشور، فرصتی پدید آورد تا پیرنیا بتواند اثری ماندگار درباره‌ی تاریخ ایران باستان پدید آورد. بخش دوم کتاب، «تاریخ بعد از اسلام»، اثر استاد عباس اقبال آشتیانی است که از شاگردان برجسته‌ی استاد فروغی به شمار می‌رود. نام او همواره در کنار استادش، به‌عنوان یکی از نخستین ادیبان و پژوهشگران تاریخ و ادبیات ایران، جایگاهی درخشان دارد. شایان ذکر است که «تاریخ کامل ایران» تا پایان دوران قاجار به بازگویی رویدادهای تاریخی کشور پرداخته است. این اثر برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران، که می‌خواهند گذشته‌ی این سرزمین را بدون اغراق و زیاده‌گویی بخوانند، منبعی دقیق، مستند و قابل اعتماد است. بیان بی‌پیرایه و تحلیل‌های منصفانه‌ی نویسندگان، این کتاب را به یکی از آثار شاخص تاریخ‌نگاری ایران بدل ساخته است.