کتاب پرونده اثر تیموتی گارتون اش، ترجمه صبا نوروزی، انتشارات نشر کتاب پارسه

در سال ۱۹۷۸، یک جوان رمانتیک انگلیسی به برلین رفت تا دریابد این شهرِ تقسیم‌شده چه چیزهایی درباره استبداد و آزادی به او خواهد آموخت. پانزده سال بعد، تیموتی گارتون اَش ــ که در آن زمان به واسطه گزارش‌هایش از سقوط کمونیسم در اروپای مرکزی شهرت یافته بود ــ دوباره به برلین بازگشت. این بار هدف او دیدن پرونده‌ای بود که رمز آن «رومئو» نام داشت؛ پرونده‌ای که توسط استازی، پلیس مخفی آلمان شرقی، با همکاری ده‌ها خبرچین گردآوری شده و حاوی گزارشی دقیق از زندگی پیشین گارتون اَش در برلین بود. در این خاطرات، گارتون اَش توضیح می‌دهد که چگونه مواجهه با نسخه جوان‌تر خود از نگاه استازی، و سپس روبه‌رو شدن با کسانی که واقعاً علیه او به پلیس مخفی گزارش داده بودند، تجربه‌ای سخت و درعین‌حال روشنگرانه برایش رقم زد. او از حرکت میان اسناد و یادگاری‌ها روایت می‌کند؛ از بایگانی‌های محرمانه بریتانیا گرفته تا اتاق نشیمن افسران بازنشسته استازی. کتاب «پرونده» نه‌تنها روایتی شخصی و مستند است، بلکه به اندازه داستان‌های خیالی نویسندگانی چون جورج اورول یا گراهام گرین، جذاب، هراس‌انگیز و از نظر اخلاقی تکان‌دهنده جلوه می‌کند. و تفاوت آن در یک نکته اساسی است: این بار همه چیز واقعیت دارد. این اثر پرزحمت و نیرومند، سیمای واقعی و تراژیک استبداد را آشکار می‌سازد.