کتاب منتهی الآمال (2جلدی) اثر شیخ عباس قمی، انتشارات به نشر

کتاب «منتهی‌الآمال» اثر سترگ و ماندگار محدث بزرگ شیعه، شیخ عباس قمی، یکی از مشهورترین و تأثیرگذارترین منابع در حوزه تاریخ زندگی چهارده معصوم علیهم‌السلام به شمار می‌آید. این کتاب ارزشمند که در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی اول نگاشته شده است، با هدف تدوین یک تاریخ‌نامه جامع از زندگانی پیامبر اسلام (ص) و اهل‌بیت ایشان تألیف گردید تا شیعیان به منبعی معتبر و غنی دسترسی داشته باشند. شیخ عباس قمی با بهره‌گیری از دانش گسترده خود در علوم حدیث و روایات، اثری خلق کرد که تا امروز همچنان یکی از مراجع اصلی در منابر، مجالس سوگواری و محافل مذهبی محسوب می‌شود. «منتهی‌الآمال» به شکلی منظم و ساختارمند در چهارده باب تدوین شده است؛ هر باب به زندگی یکی از معصومان پرداخته و از تولد تا شهادت یا غیبت ایشان را با جزئیات بیان می‌کند. بخش برجسته این کتاب، باب پنجم آن است که حدود یک‌پنجم حجم کل اثر را به شرح زندگانی امام حسین (ع) اختصاص می‌دهد. این بخش در قالب مقاصد و فصول متنوع تنظیم شده و مباحثی همچون ولادت آن حضرت، فضیلت گریه بر سیدالشهدا، نهضت عاشورا، حوادث مسیر کربلا، وقایع روز عاشورا و در نهایت، ماجرای اسارت اهل‌بیت و خطبه‌های روشنگرانه امام سجاد (ع) و حضرت زینب (س) را با دقت و تفصیل روایت می‌کند. یکی از نکات بسیار مهم در این باب، خاتمه آن است؛ جایی که شیخ عباس قمی همانند اثر دیگرش «نفس‌المهموم»، به نقد برخی شیوه‌های نادرست در عزاداری و روضه‌خوانی می‌پردازد و توصیه‌هایی جدی به اهل منبر و ذاکران می‌کند. این رویکرد نشان‌دهنده دغدغه عمیق او برای پاسداری از اصالت و معنویت آیین‌های شیعی است. در مجموع، «منتهی‌الآمال» نه تنها تصویری جامع و تاریخی از سیره اهل‌بیت ارائه می‌دهد، بلکه با رویکردی عاطفی و تحلیلی، نسل‌های پیاپی را با حقیقت زندگی و پیام معنوی معصومان آشنا می‌سازد. از همین رو، این کتاب ارزشمند جایگاهی ویژه در میان آثار اسلامی یافته و همواره در کتابخانه علاقه‌مندان به تاریخ اسلام و معارف تشیع حضور دارد.