کتاب بدیل‌های سرمایه‌داری اثر اریک الین رایت و رابین هانل، ترجمه فرید درفشی، انتشارات نشر نی

آیا تاکنون به این نکته اندیشیده‌اید که در منطق جهان سرمایه‌داری و دستگاه‌های عظیم رسانه‌ای صنعت فرهنگ، تنها امری که همواره ناممکن جلوه داده می‌شود، وجود «بدیلی برای سرمایه‌داری» است؟ انبوهی کتاب سرگرم‌کننده با ظاهری فریبنده و اغلب جلدهای قرمز، هر روز منتشر می‌شوند؛ کتاب‌هایی که روایت‌های اغراق‌شده و عمدتاً کاذب از حکومت‌های موسوم به کمونیستی ارائه می‌دهند. هم‌زمان، ژورنالیست‌های داخلی و خارجی که اغلب با زبان دروغ‌پردازانه سخن می‌گویند، مدام تصویری دهشتناک از نظام سیاسی و اقتصادی چین امروز با پسوند کمونیستی ترسیم می‌کنند، بی‌آنکه یک بار با شجاعت بیان کنند که چین، در حقیقت یکی از دو قدرت بزرگ سرمایه‌داری جهان کنونی است. اما جریان روشنفکری واقعی، یعنی فیلسوفان، جامعه‌شناسان و اقتصاددانان چپ، اسیر این تبلیغات ایدئولوژیک نمی‌شوند. آنان کار اصلی خود را که اندیشیدن، نقد ساختارهای موجود و ارائه‌ی راهکارهایی برای ساختن جهانی انسانی‌تر است، پی می‌گیرند. نمونه‌ای جدی از این تلاش‌ها، کتاب ارزشمند «بدیل‌های سرمایه‌داری: طرح‌هایی برای یک اقتصاد دموکراتیک» نوشته‌ی رابین هانل و اریک الین رایت است. این اثر، دو قطبیِ محدود اقتصاد بازار آزاد و برنامه‌ریزی متمرکز دولتی را به چالش می‌کشد و مجموعه‌ای از پیشنهادهای خلاقانه، تحلیل‌های دقیق و تفسیرهای ژرف ارائه می‌دهد که می‌توان از آن‌ها به‌عنوان راه‌حل‌هایی دموکراتیک برای سازمان‌دهی بهتر اقتصاد بهره برد. هانل و رایت در این کتاب ایده‌هایی چون «اقتصاد مشارکتی» و «مدیریت شورایی بنگاه‌های اقتصادی» را با دیدگاهی چندجانبه و تحلیلی عمیق مطرح می‌کنند. آنان نشان می‌دهند که چگونه می‌توان از طریق چنین الگوهایی، گفت‌وگویی امیدبخش و سازنده برای خروج از بحران‌ها و فضاحت‌های سرمایه‌داری معاصر شکل داد. کتاب «بدیل‌های سرمایه‌داری» بر وفاق جمعی و قدرت اجتماعی به‌جای سلطه‌ی صاحبان ثروت تأکید دارد. این رویکرد، چشم‌اندازی نو می‌گشاید که در آن به‌جای تسلیم در برابر نظم موجود، می‌توان امکان‌های واقعی برای تحقق عدالت، همبستگی و مدیریت دموکراتیک اقتصاد جهانی را تصور و تجربه کرد.