کتاب صلیب و صلابت اثر یحیی یثربی، انتشارات جامی(مصدق)

کتاب «صلیب و صلابت: داستان زندگی حلاج» اثر سید یحیی یثربی، روایتی داستانی و در عین حال مستند از سرگذشت حسین بن منصور حلاج، یکی از بزرگ‌ترین عارفان ایرانی است. نویسنده در این اثر با بهره‌گیری از نثر روان و ساده، زندگی این عارف نامدار را بر اساس منابع تاریخی معتبر روایت می‌کند و تلاش دارد نگاهی امروزی به حوادث و اندیشه‌های او ارائه دهد. یثربی در نگارش کتاب، علاوه بر آثار و اشعار به جا مانده از حلاج، از تحقیقات پژوهشگران برجسته‌ای چون لویی ماسینیون نیز استفاده کرده است. نقل‌قول‌های عربی از حلاج که در متن آمده، با دقت به فارسی ترجمه شده و به غنای اثر افزوده است. این ترکیب میان منابع اصیل تاریخی و بازخوانی پژوهشی، کتاب را برای علاقه‌مندان به تاریخ عرفان اسلامی و ادبیات فارسی ارزشمند می‌سازد. حسین بن منصور حلاج که نام اصلی‌اش ابوالمغیث عبدالله بن ابی‌طاهر بود، در سال ۲۴۴ هجری قمری به دنیا آمد. او از شاخص‌ترین عرفای قرن سوم هجری به شمار می‌آید. اندیشه‌ها و عقاید حلاج به دلیل ماهیت متفاوت و نگرش عمیق عرفانی، در زمان خود به کفر و بدعت تعبیر شد و موجب صدور حکم تکفیر علیه او گردید. سرانجام در سال ۳۰۹ هجری قمری، به فرمان حاکم بغداد، به اتهام انحراف از اعتقادات رسمی پس از شکنجه و تازیانه، به دار آویخته شد و سپس پیکرش سلاخی و سوزانده شد. با این حال، اندیشه‌های حلاج همچنان در تاریخ فرهنگ و ادب ایران زنده مانده و تأثیر گسترده‌ای بر شعر و عرفان فارسی نهاده است. بسیاری از شاعران بزرگ همچون حافظ، سعدی، مولوی و عطار به او اشاره کرده یا از آموزه‌ها و زندگی پر ماجرایش الهام گرفته‌اند. به این ترتیب، حلاج نه‌تنها در تاریخ تصوف، بلکه در حافظه ادبی و عرفانی ایرانیان نیز حضوری پایدار دارد.