کتاب پنیر و کرم‌ها اثر کارلو گینزبورگ، ترجمه محمدجواد عبدالهی، انتشارات فرهنگ نشر نو

کتاب «پنیر و کرم‌ها» اثری است که به بررسی فرهنگ عامه در قرن شانزدهم می‌پردازد و روایت آن از نگاه یک مرد عادی، یعنی آسیابانی به نام دومنیکو اسکاندلا یا همان منوکیو، شکل گرفته است؛ مردی که سرنوشت او با تفتیش عقاید و محاکمه‌ای سرسختانه گره خورد. کارلو گینزبورگ با استفاده از اسناد و بازپرسی‌های دقیق محاکمه، نشان می‌دهد که چگونه فردی از طبقه‌ای ساده توانست در برابر شرایط پیچیده و اغلب گیج‌کننده‌ی سیاسی و مذهبی زمان خود واکنش نشان دهد و دیدگاه‌هایی متفاوت عرضه کند. برای یک آسیابان معمولی، منوکیو به طرز شگفت‌انگیزی باسواد محسوب می‌شد. در جریان شهادت‌های خود به بیش از دوازده کتاب اشاره کرد؛ از جمله کتاب مقدس، «دکامرون» اثر بوکاچیو، سفرهای ماندویل و کتابی «اسرارآمیز» که احتمال می‌رود قرآن بوده باشد. او متونی را که خوانده بود، با مفاهیم و زبان روزمره و قابل درکش بازآفرینی می‌کرد و حتی روایت خاص خود از آفرینش را ارائه می‌داد. در بازگویی او، آفرینش جهانی چنین توصیف می‌شد: همه‌چیز ابتدا در هرج‌ومرجی عظیم شکل گرفته بود؛ خاک، هوا، آب و آتش با هم درآمیخته بودند و از این توده بی‌سامان، جهانی تازه ساخته شد. بنابراین، همان‌طور که از شیر، پنیر پدید می‌آید و در آن کرم‌هایی ظاهر می‌شوند، فرشتگان نیز از دل این آفرینش سربرآوردند. این بیان ساده و در عین حال شگفت‌انگیز، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های پیوند میان فرهنگ عامه و مفاهیم دینی و فلسفی در اندیشه‌های منوکیو به شمار می‌آید.