کتاب من آدم کشته‌ام اثر میخائیل بولگاکف، ترجمه آبتین گلکار، انتشارات ماهی

آه، خواننده‌ی عزیز، چه رنجی است نویسنده‌ی روس بودن. آدم مدام می‌نویسد و می‌نویسد، بی‌آن‌که بداند برای چه می‌نویسد یا چه سرانجامی در انتظارش است. تو، خواننده، شاید در دل لبخندی بزنـی و بگویی: مگر در برابرش پول نمی‌گیری؟ اما پول چیست، ای خواننده‌ی محترم؟ فرض کن پول گرفتی، هیزمی خریدی برای گرم کردن خانه و یک جفت چکمه برای همسرت. همین، تمام می‌شود و از میان می‌رود. پول نه آرامش روح به همراه دارد و نه اندیشه‌های ماندگار و جهان‌شمول. اگر حساب و منفعت‌جویی کوچک را کنار بگذاریم، باید پذیرفت که هر نویسنده‌ای می‌توانست به کل به ادبیات پشت پا بزند، قلم را بشکند و نوشتن را برای همیشه وانهد. مشکل دیگر این است که خوانندگان ما هم بی‌پروا شده‌اند. چشم به رمان‌های فرانسوی و آمریکایی دوخته‌اند، دل در گرو خیال‌پردازی‌های بلندپروازانه دارند و به دنبال پرواز اندیشه‌ها هستند. اما این پرواز شتابان خیالات را از کجا می‌توان یافت، وقتی در زندگی واقعی روسیه نشانی از آن نیست؟ آری، در دل انقلاب، شتابی هست و خیالاتی شکوهمند. ولی وقتی می‌خواهی درباره‌اش بنویسی، می‌گویند واقعی نیست، یا می‌گویند نوشته‌ات تعریف درستی از ایدئولوژی ندارد. پس در پایان چه نصیبت می‌شود؟ نه تسلی خاطر، نه پول، نه شهرت، نه احترام. و این حقیقت تلخ را باید پذیرفت: زندگی اغلب مضحک است؛ زیستن بر روی زمین ـ با همه‌ی معناها و امیدهایش ـ کاری است در نهایت ملال‌آور.