کتاب مناره‌های ملکوت اثر زهرا پورشعبانیان، انتشارات مهرستان

معماری اسلامی جلوه‌ای روشن از رمز و رازهای هنر مکتبی و بازتابی از اندیشه‌های متعالی اسلام است. با ورود اسلام به هر سرزمین، تحولی بنیادین در ساختار معماری آن منطقه شکل گرفت و نشانه‌های تازه‌ای از هویت اسلامی در کالبد بناها پدیدار شد. بررسی و بازشناسی این عناصر، ما را با مفاهیم عمیق اسلامی آشنا می‌کند و با تکیه بر همین مبانی می‌توان مسیر آینده معماری اسلامی را بر پایه اصول دینی و آموزه‌های برگرفته از تعالیم اسلام ترسیم کرد. بر اساس گزارش‌های مورخان و سفرنامه‌نویسان در دوره‌های گوناگون، مناره‌ها که پیش از اسلام نیز به‌عنوان سازه‌ای شاخص شناخته می‌شدند، از آغاز گسترش اسلام به شکلی تازه معنا یافتند و به نمادی از اندیشه اسلامی تبدیل شدند. در این روند، هویت مناره‌ها با اسلام و فرایض دینی درآمیخت و در طول زمان، تعدد، ابعاد و شکل آنها متناسب با موقعیت مکانی و شرایط جغرافیایی هر منطقه طراحی و ساخته شد. گسترش روزافزون آثار معماری اسلامی زمینه‌ای تازه برای تعامل فرهنگ‌های گوناگون در گستره سرزمین‌های اسلامی فراهم کرد. این روند سبب شد تا معماری دینی نه‌تنها به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین هنرهای جهان اسلام شناخته شود، بلکه بر سایر حوزه‌های هنری نیز تأثیرگذار گردد. امروزه نیز معماری اسلامی توانسته است به‌عنوان یکی از عناصر وحدت‌بخش، نقش مهمی در پیوند فرهنگ‌ها و هویت‌های متنوع ایفا کند. سازه‌های معماری اسلامی می‌توانند سنگ بنایی برای همگرایی فرهنگی در جوامع مختلف باشند و سیمای جهان اسلام را به‌صورت فرهنگی مذهبی و یکپارچه به نمایش گذارند.