کتاب بخت بیدادگر اثر هدا مارگولیوس کووالی، ترجمه راضیه خشنود، انتشارات ماهی

همه‌ کسانی که در اروپا بین سال‌های آغازین دهه‌ چهل تا پایان دهه‌ هشتاد قرن بیستم زندگی کرده‌اند، تجربه‌ای یگانه و به‌راستی شگفت‌انگیز از زیستن را پشت سر گذاشته‌اند؛ تجربه‌ای که در تاریخ بشر کمتر می‌توان همانندی برای آن یافت. زندگی مردم اروپای شرقی، به‌ویژه ساکنان کشور چکسلواکی سابق و شهر پراگ، در فاصله‌ میان جنگ جهانی دوم تا رخدادهای بهار پراگ ۱۹۶۸ همچنان سرشار از لحظه‌های حیرت‌انگیز و پررمز و راز است. کتاب «زیر تیغ ستاره‌ جبار: داستان یک زندگی در پراگ ۱۹۴۱ - ۱۹۶۸» بازتابی تکان‌دهنده از همین سال‌های پرآشوب است؛ روایتی از اشغال‌ها و اردوگاه‌های نازی، روزهای تلخ پس از جنگ و دیوار برلین، برآمدن امیدهای بهار پراگ، رژه‌ تانک‌ها و سربازان شوروی و در نهایت شکست این جنبش مردمی. این اثر داستان تلاش انسانی است که زیر سایه‌ سنگین دیکتاتوری و وحشت، تنها برای زنده ماندن جنگید. هدا مارگولیوس کووالی در قالب کتابی که ظاهری شبیه به یک زندگی‌نامه‌ خودنوشت دارد، به عمیق‌ترین و جانکاه‌ترین لایه‌های تجربه‌ انسانی نفوذ می‌کند. او در این روایت، نه‌تنها لحظه‌های فرساینده‌ جسم و روح خود، بلکه بسیاری از باورهای ما درباره‌ زندگی، رنج، امید و نحوه‌ رویارویی با مصائب را به چالش می‌کشد. «زیر تیغ ستاره‌ جبار» کتابی نیست که برای برانگیختن دلسوزی نوشته شده باشد؛ بلکه با زبانی ساده و در عین حال پرشور، تمامی هراس‌های زیستن در دل ترس و سرکوب را با خواننده سهیم می‌شود. این اثر تصویری روشن از عمق فجایع حکومت‌های خودکامه و تمامیت‌خواه به دست می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه جبّاران تاریخ، معنا و اخلاق انسانی را ویران ساخته و ارزش‌های بنیادی جامعه‌ بشری را تا مرز نابودی می‌کشانند. کتاب کووالی نه‌فقط روایتی از یک زندگی شخصی، بلکه سندی تاریخی از قرنی تاریک است؛ سندی که خواننده را به تأملی دوباره درباره‌ آزادی، انسانیت و بهای سنگین بقا وا‌می‌دارد.