کتاب قصه خواندنی خسرو و شیرین اثر نظامی گنجوی، ترجمه مژگان کلهر، انتشارات پیدایش

«خسرو و شیرین» یکی از مشهورترین منظومه‌های عاشقانه ادب فارسی و اثر جاودانه‌ی نظامی گنجوی است. مژگان کلهر این اثر ارزشمند را با نثری روان و در قالب داستانی جذاب برای نوجوانان بازنویسی کرده است. کتاب «خسرو و شیرین» در مجموعه‌ی «ادبیات کهن برای نوجوانان» منتشر شده؛ مجموعه‌ای که با گردآوری گنجینه‌ای از برجسته‌ترین متون ادبی ایران، از روزگاران دور تا دوران معاصر، پلی میان نسل جوان و میراث کهن ادبی ایجاد می‌کند. ویژگی‌های اصلی این مجموعه شامل بازنویسی، ساده‌سازی متن، برگردان منظومه‌ها به نثر، و توضیح و شرح لغات دشوار است. ### داستان خسرو و شیرین این کتاب روایت عشق خسرو پرویز، پادشاه بزرگ ساسانی، و شیرین، شاهزاده‌ی ارمنی است؛ دلدادگی‌ای که بعدها شیرین را به ملکه‌ی ارمنستان بدل می‌کند. اهمیت این روایت تنها محدود به نظامی گنجوی نیست، چراکه پیش از او فردوسی و برخی شاعران دیگر نیز به این داستان پرداخته‌اند. به باور برخی پژوهشگران، «خسرو و شیرین» ریشه در افسانه‌ها و روایت‌های فولکلوریک ایرانی دارد. ### عشق، جدایی و وصال بیشتر داستان‌های عاشقانه‌ی ایرانی پایانی غم‌انگیز دارند؛ یا عاشق و معشوق هرگز به هم نمی‌رسند یا پس از سختی‌های بسیار به وصال می‌رسند، اما باز روزگار بی‌رحم جدایی را رقم می‌زند. در «خسرو و شیرین» اما روایتی متفاوت شکل می‌گیرد؛ داستانی که در آن غم و شادی، تلخی و شیرینی، انتظار و وصال در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. این تعادل باعث می‌شود روایت، هم به لحاظ عاطفی تأثیرگذار باشد و هم در ذهن خواننده ماندگار بماند. ### روایت بازنویسی‌شده برای نوجوانان ماجرای اصلی از جایی آغاز می‌شود که خسرو تعریف شیرین را از زبان شاپور، نقاش دربار، می‌شنود و پیش از دیدار، دل‌باخته‌ی او می‌شود. خسرو شاپور را به ارمنستان می‌فرستد تا پیام مهر و دلدادگی خود را به شیرین برساند. شاپور در همان‌جا تصویر خسرو را می‌کشد و بر سر راه شیرین قرار می‌دهد. شیرین با دیدن تصویر، دل به خسرو می‌سپارد. شاپور حلقه‌ی خسرو را به او می‌دهد و داستان عشق ادامه می‌یابد؛ عشقی که پر از فراز و فرود، وصال و جدایی، شور و شکیبایی است. شیرین راهی تیسفون می‌شود و خسرو به سوی ارمنستان می‌تازد، اما این دیدارها هرگز پایان قصه نیست. ### ارزش کتاب برای نوجوانان مژگان کلهر با زبانی ساده و امروزی، روایت پیچیده و شاعرانه‌ی نظامی را به گونه‌ای بازآفرینی کرده که برای نوجوانان شیرین، خواندنی و قابل‌درک است. خواندن این کتاب نه تنها لذت همراهی با یکی از زیباترین عاشقانه‌های کلاسیک فارسی را به نوجوانان هدیه می‌دهد، بلکه آن‌ها را با یکی از گنجینه‌های ارزشمند ادبیات کهن ایران آشنا می‌کند. «خسرو و شیرین» در این بازنویسی، پلی است میان نوجوان امروز و جهان پر رمز و راز ادبیات کلاسیک، و می‌تواند آغاز راهی باشد برای کشف دیگر آثار ماندگار ادب فارسی.