کتاب مخلوقات فوق‌العاده تیزهوش اثر شلبی ون پلت، ترجمه محمد عباس آبادی، انتشارات نشر نون

رمان «مخلوقات فوق العاده تیزهوش» نخستین اثر شلبی ون پلت، داستانی الهام‌بخش و تکان‌دهنده است که با مهارت، عناصر رمز و راز، دوستی و شفای روحی را در هم می‌آمیزد. در مرکز این روایت، پیوندی شگفت‌انگیز میان زنی داغدار و یک اختاپوس غول‌پیکر و استثنائاً باهوش به نام مارسلوس شکل می‌گیرد؛ پیوندی که مسیر زندگی هر دو را دگرگون می‌سازد. ون پلت با نثری روان، شاعرانه و در عین حال روشنگر، به کاوش در تنهایی، فقدان و نیاز انسان به ارتباطات عمیق می‌پردازد؛ ارتباطاتی که می‌توانند حتی قلب‌های شکسته را ترمیم کنند. این رمان که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، به دلیل پیش‌فرض متفاوت و روایت احساسی قدرتمندش، خیلی زود توجه خوانندگان و منتقدان را در سراسر جهان به خود جلب کرد. ### روایت دوگانه و شخصیت‌پردازی منحصربه‌فرد داستان با مهارت میان تجربیات انسانی و نگاه مارسلوس در نوسان است. این اختاپوس که سال‌ها در اسارت آکواریوم زندگی کرده، با دقت و هوش خارق‌العاده، جهان اطرافش را زیر نظر داشته و مشاهدات خود را با زبانی آمیخته به خرد و طنز بیان می‌کند. همین روایت دوگانه باعث می‌شود ترکیبی دلنشین از شوخ‌طبعی، تیزبینی و عمق احساسی شکل گیرد. ### شخصیت‌های اصلی و مسیر داستان تووا سالیوان، بیوه‌ای هفتادساله، پس از مرگ همسرش به‌عنوان نظافتچی شبانه در آکواریوم خلیج سوول واشنگتن مشغول کار می‌شود. او هنوز از غم ناپدید شدن پسرش، اریک، در سی سال پیش رنج می‌برد و در نظم روزمره‌اش به نوعی پناه یافته است. اما این آرامش ظاهری زمانی برهم می‌خورد که رابطه‌ای غیرمنتظره میان او و مارسلوس آغاز می‌شود. مارسلوس، موجودی هوشمند و تیزبین، به مرور سرنخ‌هایی درباره راز ناپدید شدن اریک کشف می‌کند و تصمیم می‌گیرد این اطلاعات را پیش از آنکه دیر شود به تووا برساند. هم‌زمان، «کامرون» جوانی سرگردان، وارد شهر می‌شود تا گذشته و ریشه‌های گمشده خود را جست‌وجو کند. سرنوشت او با تووا گره می‌خورد و رازهایی آشکار می‌شوند که سال‌ها پنهان مانده‌اند. این سه شخصیت ـ تووا، کامرون و مارسلوس ـ ناخواسته در سفری مشترک گام می‌گذارند؛ سفری برای کشف حقیقت، دستیابی به رستگاری و یافتن پیوندهایی عمیق که تعریف خانواده و تعلق را بازآفرینی می‌کند. ### مضامین اصلی رمان ۱. **غم و اندوه و شفای تدریجی**: تووا در سوگ فقدان فرزند پاسخی نمی‌یابد، اما دوستی تازه با مارسلوس به او امیدی دوباره و نگاهی نو به زندگی می‌دهد. ۲. **هوش و احساسات در حیوانات**: مارسلوس صرفاً حیوانی در قفس نیست؛ او ناظری هوشمند و کنشگری فعال است که با دیدگاهی طنزآمیز و گاه بدبینانه، رفتارهای انسانی را تفسیر می‌کند و به داستان ژرفا می‌بخشد. ۳. **خانواده و تعلق یافتن**: کامرون همواره در جست‌وجوی هویت و ثبات بوده و در کنار تووا معنایی تازه از خانواده می‌آموزد؛ مفهومی که تنها به پیوندهای خونی محدود نمی‌شود و در روابط غیرمنتظره نیز می‌توان سرپناهی از جنس خانه و امنیت یافت. ### جمع‌بندی «مخلوقات فوق العاده تیزهوش» رمانی سرشار از گرما، رمز و راز و عاطفه است که با شخصیت‌هایی ماندگار و روایتی خلاقانه، خواننده را جذب خود می‌کند. شلبی ون پلت نشان می‌دهد که شفای روح می‌تواند از غیرمنتظره‌ترین مکان‌ها سرچشمه بگیرد؛ حتی از ذهن یک اختاپوس پیر و خردمند. این کتاب برای دوستداران داستان‌های شخصیت‌محور، روایت‌های احساسی و آثار همراه با رگه‌هایی از اسرارآمیز بودن، انتخابی ایده‌آل و به‌یادماندنی است.