کتاب زمان می‌گذرد اثر دیوید آیوز، ترجمه روناک رنجی، انتشارات نیلا

نمایشنامه کوتاه و تک‌پرده‌ای «زمان می‌گذرد» اثر دیوید آیوز، با زبانی طنزآمیز و اندیشمندانه، مفاهیم جهانی زندگی و زمان را در قالبی ساده اما عمیق به صحنه می‌آورد. این اثر در مجموعه‌هایی چون «میراث‌های محض: شش کمدی تک‌پرده‌ای» و «زمان می‌گذرد و دیگر نمایشنامه‌های کوتاه» منتشر شده و اجرای آن معمولاً حدود ده دقیقه به طول می‌انجامد. آیوز، نمایشنامه‌نویس برجسته آمریکایی، به‌خاطر کمدی‌های موجز، بازی‌های زبانی دقیق و دراماتورژی متفکرانه‌اش شناخته می‌شود و آثار کوتاهش نمادی شاخص از خلاقیت در تئاتر معاصر به‌شمار می‌روند. داستان «زمان می‌گذرد» درباره دو مگس میفلای، به نام‌های هوراس و می، است که در کنار برکه‌ای با هم آشنا می‌شوند. آن دو در نخستین گفت‌وگو، به سرعت پیوندی عاطفی میان خود ایجاد می‌کنند و از لحظات مشترکشان لذت می‌برند. اما هنگامی که صحنه‌ای از یک مستند طبیعت را می‌بینند و درمی‌یابند که چرخه زندگی‌شان تنها حدود یک روز است و نیمی از آن نیز گذشته، به حقیقتی تلخ و در عین حال تأمل‌برانگیز می‌رسند. این آگاهی، در بطن خود ترکیبی از طنز و اضطراب عاشقانه را پدید می‌آورد و نمایش را با نوعی هیجان فلسفی و حسی از فوریت زنده می‌کند. صحنه‌ای ساده با حضور دو مگس و راوی مستند، تمرکز تماشاگر را بر موضوع اصلی حفظ می‌کند: زودگذری زندگی و فرصت‌های محدود انسان برای عشق و ارتباط. مضامین مرکزی نمایش، با وجود زمان کوتاه آن، ژرف و جهان‌شمول هستند. نخست، گذر سریع عمر که با انتخاب مگس‌های میفلای و زندگی کوتاهشان برجسته می‌شود؛ استعاره‌ای کمیک و در عین حال فلسفی که یادآور واقعیت گریزناپذیر زمان است و مخاطب را میان خنده و تفکر نگه می‌دارد. دوم، درک ارزش لحظه؛ هوراس و می وقتی محدودیت زمانی خود را درمی‌یابند، به‌سرعت معنای واقعی بودن در اکنون را تجربه می‌کنند و پیام نمایش تأکید می‌کند که زندگی باید آگاهانه و فعالانه زیسته شود. سوم، طنز وجودی؛ جایی که آیوز با درهم‌آمیختن دغدغه‌های انسانی و زندگی کوتاه شخصیت‌ها، تعادلی میان پوچی و معنا می‌سازد و مخاطب را از مسیر طنز به تفکر فلسفی دعوت می‌کند. از نظر ساخت و سبک، آیوز با بهره‌گیری از استعاره‌های گسترده، زمان‌بندی دقیق کمیک و ساختار فشرده روایی، داستانی کوتاه و فلسفی را به نمایشی زنده و مناسب برای جشنواره‌ها و آموزش تئاتر بدل می‌کند. سادگی صحنه و روایت مینیمال، مانع از تاثیرگذاری عاطفی و فکری اثر نمی‌شود؛ برعکس، به تمرکز بیشتر بر مضمون اصلی یاری می‌رساند. «زمان می‌گذرد» اثری است هم سرگرم‌کننده و هم ژرف، که با زبانی خلاق، مفاهیم فلسفی را در قالبی کوچک اما پرمغز منتقل می‌کند. این نمایش یادآور می‌شود که زندگی و روابط انسانی—even در کوتاه‌ترین لحظات—ارزشمند، درخشان و ماندگارند. جایگاه آن در مجموعه نمایشنامه‌های کوتاه دیوید آیوز، نمونه‌ای برجسته از توانایی او در پیوند هنر طنز، عمق فلسفی و زنده‌دلی نمایشی است.