کتاب این مرگ فروشی است اثر نیکلای اردمن، ترجمه حسین یعقوبی (1349)، انتشارات گره

کتاب «این مرگ فروشی است» اثر نیکلای اردمن، نمونه‌ای شاخص از یک نمایشنامه‌ی کمدی اجتماعی است که در اواخر دهه‌ی ۱۹۲۰ میلادی نوشته شده است. داستان در شهر مسکو می‌گذرد و ماجرای مردی به نام سِمیون را روایت می‌کند که تحت فشار بیکاری و سختی‌های زندگی، به فکر خودکشی می‌افتد. محور اصلی نمایشنامه بر همین تصمیم اولیه استوار است؛ اما نویسنده به جای دنبال کردن یک تراژدی شخصی، توجه خود را بر واکنش‌های اطرافیان سمیون متمرکز می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تصمیم او به تدریج به مسئله‌ای اجتماعی و عمومی تبدیل می‌شود. در بخش‌های بعدی نمایش، خبر تصمیم سمیون برای خودکشی در میان گروه‌های مختلف جامعه پخش می‌شود. روشنفکران، فعالان سیاسی، نمایندگان مذهبی و حتی مردم عادی هر یک می‌کوشند این مرگ احتمالی را با عقاید و اهداف خود پیوند دهند. پیام اصلی این صحنه‌ها در این است که عمل فردی سمیون از کنترل او خارج می‌شود و دیگران تلاش می‌کنند آن را به عنوان «نماد» یا «شاهدی» برای اثبات درستی دیدگاه‌های خود به کار گیرند. ساختار اصلی نمایشنامه بر پایه‌ی گفت‌وگوهای مداوم و رفت‌وآمد پیاپی شخصیت‌ها شکل گرفته است. هر شخصیت با انگیزه و تفسیری خاص وارد ماجرا می‌شود و فضایی شلوغ، پویا و در عین حال متناقض می‌آفریند؛ فضایی که در آن، مرز میان خواسته‌های فردی و منافع جمعی به‌سختی قابل تشخیص است. اردمن در کنار موقعیت‌های طنزآمیز و دیالوگ‌های هوشمندانه، نگاهی انتقادی به چگونگی تبدیل رخدادهای شخصی به ابزارهای تبلیغاتی و سیاسی دارد. در پایان نمایش، شرایط به گونه‌ای پیش می‌رود که سمیون بیش از آن‌که تصمیم‌گیرنده‌ی سرنوشت خود باشد، تحت تأثیر فشارها، خواسته‌ها و تفسیرهای دیگران قرار می‌گیرد. از خلال این روند، اردمن تصویری از جامعه‌ی شوروی ارائه می‌دهد که در آن فردیت انسانی به‌آسانی در ساختارهای ایدئولوژیک ذوب می‌شود. همین نگاه انتقادی و جسورانه موجب شد نمایشنامه «این مرگ فروشی است» در زمان نویسنده اجازه‌ی اجرا نیابد و سال‌ها در سایه‌ی سانسور باقی بماند؛ با این حال، امروز این اثر به عنوان یکی از مهم‌ترین نمونه‌های طنز اجتماعی دهه‌ی ۱۹۲۰ میلادی شناخته می‌شود و جایگاهی ویژه در تاریخ تئاتر شوروی دارد.