کتاب استیون هاوکینگ چه کسی بود؟ اثر جیم جیلیوتی، ترجمه محمدعلی جعفری (1358)، انتشارات فاطمی

کتاب «استیون هاوکینگ چه کسی بود؟» نوشته‌ی جیم جیلیوتی، بخشی از مجموعه‌ی آموزشی و پرطرفدار «چه کسی بود؟» است که زندگی استیون هاوکینگ، فیزیک‌دان نظری و کیهان‌شناس برجسته‌ی بریتانیایی را به زبانی ساده و روان برای کودکان و نوجوانان روایت می‌کند. این اثر با تمرکز بر رویدادهای مهم زندگی هاوکینگ، از دوران کودکی تا پایان عمر، می‌کوشد تصویری دقیق و الهام‌بخش از مسیر علمی، شخصی و اجتماعی او ترسیم کند. در فصل‌های آغازین کتاب، نویسنده به دوران کودکی و سال‌های شکل‌گیری علاقه‌ی هاوکینگ می‌پردازد. او در سال ۱۹۴۲ در انگلستان به دنیا آمد و از همان سال‌های نخست، علاقه‌ی فراوانی به ریاضیات، فیزیک و پرسش‌های عمیق درباره‌ی جهان نشان داد. تحصیلات دانشگاهی خود را در آکسفورد آغاز کرد و سپس در دانشگاه کمبریج ادامه داد؛ جایی که در همان دوران جوانی با تشخیص بیماری ALS روبه‌رو شد. پزشکان عمر او را کوتاه تخمین زده بودند، اما هاوکینگ برخلاف پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۱۸ به زندگی، پژوهش و تدریس ادامه داد و به یکی از چهره‌های ماندگار علم بدل شد. بخش‌های میانی کتاب بر دستاوردهای علمی استیون هاوکینگ تمرکز دارد؛ از جمله نظریه‌ی مشهور تابش سیاه‌چاله‌ها، که بعدها به نام «تابش هاوکینگ» شناخته شد، و پژوهش‌های گسترده‌ی او درباره‌ی منشأ و ساختار جهان هستی. نویسنده در این بخش به کتاب تأثیرگذار «تاریخچه‌ی مختصر زمان» نیز اشاره می‌کند؛ اثری که با زبان ساده مفاهیم پیچیده‌ی کیهان‌شناسی را برای عموم مردم توضیح می‌دهد. همچنین در خلال روایت، نقش ابزارهای کمکی مانند دستگاه گفتاری توضیح داده می‌شود؛ ابزاری که امکان برقراری ارتباط و ادامه‌ی فعالیت علمی را برای او فراهم کرد. در بخش پایانی، تصویری کامل از میراث علمی و انسانی استیون هاوکینگ ارائه می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد که او نه‌تنها به‌واسطه‌ی نظریه‌ها و کشفیات علمی‌اش، بلکه به‌عنوان انسانی که با محدودیت‌های جسمی سخت کنار آمد و هرگز از تلاش بازنایستاد، در ذهن جهانیان ماندگار شد. کتاب «استیون هاوکینگ چه کسی بود؟» با نثری آموزنده و الهام‌بخش، مفاهیمی چون کنجکاوی علمی، پشتکار، و اهمیت علم در درک بهتر جهان را برای نسل جوان برجسته می‌سازد و الگویی ارزشمند از ایمان به توانایی انسان در برابر دشواری‌ها ارائه می‌دهد.