کتاب رشت

آن‌چه آشکار و تردیدناپذیر است، پایان دوران شهرها در ایران است؛ روندی که از میانه‌های دهه‌ی شصت قرن سیزدهم خورشیدی آغاز شد و در حقیقت، آغاز پایان بود. این جریان با شتابی سرسام‌آور و نیرویی ویرانگر پیش رفت تا جایی‌که امروز می‌توان با یقین گفت دیگر در ایران شهری باقی نمانده که نسبتی واقعی با تاریخ، چشم‌انداز، طبیعت و انسان داشته باشد. انبوه‌سازی‌های بی‌برنامه و فاقد درک از شرایط محیطی، تاریخی، اقلیمی و فرهنگی، چنان بر پیکره‌ی شهرهای ایران تاخته که خانه‌ها، معابر و فضاهای عمومی از بندر لنگه تا تهران، از بیرجند تا گیلانغرب و از شیراز تا رشت یا نسخه‌ای تکراری از یکدیگر شده‌اند یا در مسیر تکرارند. واقعیت تلخ این است که نمی‌دانیم آیا هنوز راهی برای نجات خود و شهرهایمان باقی مانده یا نه؛ اما آن‌چه مسلم است، اگر ادبیات ما سکوت کند و تصویر و ایده‌ی شهر را روایت نکند، اگر قصه‌های شهرهای ما نوشته نشود، شهرها پیش از مرگ قطعی‌شان از درون خواهند مرد. کتاب «رشت: یک شهر، بیست داستان» تلاشی است از سوی ادبیات برای بازنمایی شهری که تاریخ، تصویر، ایده و مکان‌مندی ویژه‌ای دارد. این اثر مجموعه‌ای است از داستان‌هایی درباره‌ی گذشته و امروز، نوشته‌ی بیست نویسنده به ترتیب تاریخ تولدشان، با نگاهی شخصی به رشت؛ نویسندگانی که تاریخ فردی خود را با تاریخ شخصی این شهر و تصویر جمعی آن در ذهن مردم پیوند داده‌اند. داستان‌های این کتاب به انتخاب هوشمندانه‌ی کیهان خانجانی، بازتاب شهری هستند که نسبتش با مدرنیته، معماری مدرن و انسان نو در احترام به زنان، ارج به طبیعت و ارزش نهادن به زندگی معنا می‌یابد؛ شهری که همواره برای حفظ ریشه‌ها و تداوم خود کوشیده است. هرچند نمی‌دانیم سرنوشت رشت، همچون بسیاری از شهرهای دیگر ما، به کجا خواهد انجامید، اما یقین داریم پس از ظلمت، نوری در راه است و قصه‌های این کتاب روزنه‌هایی به سوی آن نورند.