کتاب مسیح باز مصلوب اثر نیکوس کازانتزاکیس، ترجمه محمد قاضی، انتشارات گستره

نیکوس کازانتزاکیس، نویسنده‌ی بزرگ و نام‌آشنای یونانی، بیش از هر چیز با رمان‌های شناخته‌شده‌ی خود چون «زوربای یونانی» و «آخرین وسوسه‌ی مسیح» در ذهن مخاطبان جای دارد. یکی دیگر از آثار برجسته‌ی او، «مسیح باز مصلوب» است؛ رمانی عمیق و تأثیرگذار که ماجرای آن در سال ۱۹۲۱ و در روستایی خیالی واقع در ناحیه‌ی آناتولی، زیر سلطه‌ی امپراتوری عثمانی، رخ می‌دهد. روستای لیکووریسی (به معنای گرگ‌بهار) هر هفت سال یک‌بار آیینی نمایشی برگزار می‌کند تا زندگی و رنج‌های عیسی مسیح را بازآفرینی کند؛ آیینی شبیه به تعزیه که با اجرای صحنه‌ی محاکمه، رنج و مصلوب شدن مسیح به پایان می‌رسد. بزرگان روستا از میان اهالی، بازیگران این نمایش را برمی‌گزینند و بدین ترتیب، زندگی مردم لیکووریسی به شکلی نمادین با مفاهیم ایمان، رنج و رستگاری پیوند می‌خورد. مانولیوس، جوانی چوپان و فروتن که زمانی در صومعه‌ای شاگردی کرده بود، برای ایفای نقش مسیح انتخاب می‌شود. یاناککوس، بازرگانی دوره‌گرد که با الاغ خود میان روستاها سفر می‌کند، نقش پطرس را برعهده می‌گیرد؛ مردی خوش‌قلب و ساده‌دل که بیش از هر چیز، دلبسته‌ی حیوانش است. میشلیس، فرزند نجیب‌زاده‌ای قدیمی به نام پاتارشیا، در نقش یوحنا ظاهر می‌شود و کوستانتیس، صاحب کافه‌ی دهکده، نقش یعقوب بزرگ را بازی می‌کند؛ مردی سخاوتمند و نیک‌نهاد اما اندکی گیج و سرگشته. پانایوتاروس، شخصیتی خشن، پرشور و انتقام‌جو، برای نقش یهودا برگزیده می‌شود و بیوه‌زنی به نام کاترینا، که در روستا به عنوان روسپی شناخته می‌شود، نقش مریم مجدلیه را بازی می‌کند؛ زنی زیبا اما مطرود که غریبه‌بودنش در میان مردم، تضاد و تنهایی او را نمایان‌تر می‌سازد. در میانه‌ی آمادگی برای اجرای نمایش، گروهی از پناهندگان از راه می‌رسند؛ مردمانی آواره که خانه‌هایشان ویران شده و از اهالی روستا کمک و پناه می‌طلبند. در این نقطه، مرز میان نمایش و واقعیت از میان می‌رود و قصه‌ی «مسیح باز مصلوب» به شکلی دردناک و نمادین، تجسم دوباره‌ی رنج، ایمان و انسانیت می‌شود.